ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی با انواع رودوزی سنتی(5)

بندری دوزی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “بندری دوزی” نام دارد.

از این هنر برای زینت بخشیدن به لباس های محلی و رومیزی استفاده می شود، بندری دوزی در بین دختران و زنان هنرمند بندرعباس و شهرهای جنوبی رواج زیادی دارد.

در این هنر اغلب از طرح ها و نقش های هندسی استفاده شده، نخ ها و الیاف رنگی ابریشمی یا پشمی و در مواردی فلزی با کمک سوزن بر روی کارگاه چوبی که به آن «کمه» می گویند دوخته می شود. کمه وسیله ای چوبی می باشد که از دو دایره ی توخالی تشکیل شده است. پارچه بر روی دایره ی کوچکتر قرار داده شده و کشیده می شود، سپس با وصل دایره ی بزرگتر، پارچه ی کشیده شده را در جای خود ثابت و محکم می کنند.

از ویژگی های ابزار کمه این بوده است که پارچه ثابت و محکم در جای خود ایستاده و تکان نمی خورد و باعث می شود رودوزی بر روی آن راحت تر انجام گیرد. در مواردی هم از یک دایره ی چوبی و کش برای محکم نگاه داشتن پارچه استفاده می کنند.

طریقه ی نگهداری از این نوع رودوزی محافظت در برابر رطوبت مداوم، حرارت مستقیم و اشیای نوک تیز و برنده می باشد.

پریوار دوزی

یکی از صنایع دستی تزیینی ایران “پریوار دوزی” نام دارد.

در قدیم «پری» به نوعی پارچه گفته می شده که بسیار لطیف و ظریف بوده و مانند مخمل کمی خواب (پرز) داشته است.

 پریوار دوزی به نوعی رودوزی گفته می شود که بخیه های دوخته شده بر روی پارچه به صورت شماره دوزی دیده می شود و پس از پایان کار به گونه ای است که پارچه حالتی شبیه مخمل به خود می گیرد.

 اغلب طرح های آن گل و بته و یا هندسی شکسته است.

مواد اولیه ی آن الیاف ابریشمی با رنگرزی طبیعی است و ابزار کار مانند دیگر رودوزی ها، سوزن و قیچی است، دوخت مستقیماً بر روی جامه دوخته میشود.

طریقه ی نگهداری آن محافظت در برابر آتش، نور مداوم آفتاب، سفید کننده ها و اشیای نوک تیز می باشد.

 این هنر در نواحی مشهد، اصفهان، استان سیستان و بلوچستان و تهران تولید می شود.

پولک دوزی  

یکی از صنایع دستی تزیینی ایران “پولک دوزی” نام دارد.

پولک دوزی عبارت است از نصب پولک های رنگی بر روی پارچه ابریشمی یا پنبه ای که گاهی نیز ممکن است همراه با گلدوزی، منجوق دوزی، سرمه ، ملیله ، ابریشم و سنگ مراوید انجام شود.

هنر پولک دوزی از جمله هنرهایی است که درایران سابقه طولانی دارد و از زمان هخامنشیان پیوسته برای تزیین البسه ، کلاه و پرده مورد استفاده قرار میگرفته است. به طور مثال مدارکی در دست هست که نشان می دهد سپاهیان هخامنشی کلاهی از جنس نمد بر سر می گذاشتند که پولک دوزی شده و علاوه بر این قبای الوان آستین داری بر تن می کردند که در روی آن پولک هایی مانند فلس ماهی دوخته شده است .در گذشته، پولک ها از جنس طلا، نقره یا برنجی با شکل هایی دایره مانند، برگ، گل، ستاره ، هلالی ، اشکی و غیره بوده است.

در قدیم پولک، از جنس طلا، نقره یا برنج با اشکال دایره، برگ، گل، ستاره، هلالی، اشکی و … بوده است. ولی امروزه پولک ها از جنس پلاستیک رنگی یا فلزی است.

پولک ها را با نخ هم رنگ یا شفاف (بی رنگ) و سوزن، بر روی پارچه و بر اساس طرحی که قبلا بر روی پارچه طراحی کرده اند، می دوزند.

پولک دوزی کابردی چون: روی لباس عروس، انواع لباس های شب و بافتنی، رومیزی، کوسن، رومیزی، تابلو و روتختی دارد.

روش های مختلفی برای پولک دوزی به صورت خطی وجود دارد که در میان آن ها پولک دوزی فلسی که در آن پولک ها به مانند فلسی ماهی مجاور یکدیگر قرار می گیرند، ظرافت و سادگی مناسبی دارد.

در این روش، ابتدا پولک را از سوزن عبور می دهیم و بر روی پارچه قرار می دهیم. سپس از کنار پولک سوزن را به داخل پارچه فرو برده و کمی جلوتر سوزن را مجدد به سمت روی پارچه می آوریم. در نهایت پولک بعدی باید جوری بر روی کار قرار گیرد که نیمه ی پولک قبلی را بپوشاند و به این ترتیب از هر پولک تنها قسمتی نمایان است و به این روش قرار گیری پولک ها بر روی یکدیگر پولک دوزی فلسی گفته می شود.

از مراکزی که پولک دوزی در آنجا رواج دارد می توان از شهرهای اصفهان، قزوین، یزد، تبریز، بندرعباس، استان های کردستان و سیستان و بلوچستان نام برد.

برای نگهداری آن باید دقت زیادی داشت. زیرا پولک ها با بخیه های ظریف به پارچه متصل شده است و در صورت اصطکاک، حرارت و یا رطوبت مداوم که باعث سستی پارچه یا نخ های متصل شده می شود ممکن است از پارچه جدا شود.

پیله دوزی

یکی از صنایع دستی تزیینی ایران ” پیله دوزی” نام دارد.

پیله دوزی نوعی رودوزی است که بادامه های به دو نیم شده ی پیله ی ابریشم را بر روی پارچه می دوزند.

 پیله دوزی نوعی دوخت برجسته است و که می توان همراه دوخت های تزیینی دیگر مانند ملیله دوزی، سرمه دوزی، پولک و سنگ دوزی صورت گیرد.

این دوخت پیشینه ای طولانی دارد، تاریخ دقیق شروع آن مشخص نمی باشد اما می توان گفت در دوره ی اشکانیان و ساسانیان رواج داشته است.

از این نوع دوخت برای تزیین تابلو، رومیزی، لباس و … استفاده می شود.

طرح های مورد استفاده در پیله دوزی شامل گل و بته، پرنده و … می باشد.

روش دوخت بدین صورت است که بادامه پیله ی ابریشم را به صورت خود رنگ و هم به صورت رنگ شده نصف کرده، سپس با گذاشتن پنبه در زیر آن، پیله را به پارچه میدوزند. با گذاشتن پنبه در زیر پیله، کار برجسته شده و زیبایی, جلوه و دوام بیشتری نیز پیدا می کند.

هنر پیله دوزی در شهرهای ارومیه، اصفهان، کاشان، تفت، مهریز، یزد و رشت رایج است.

خاتمی دوزی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “خاتمی دوزی” نام دارد این دوخت معمولا به دوخت قطعات ریز و درشت و رنگارنگ پارچه های مختلف به یکدیگر اطلاق می شود.

چهل تکه دوزی در ایران به نام های مختلفی شناخته می شود از جمله خاتمی دوزی، لندره دوزی و گاهی هم با عنوان تکه دوزی از آن یاد می شود. آنچه که از اسناد و مدارک محدود بر می آید بیانگر این است که چهل تکه دوزی مخصوصاً زمانی که با آجیده دوزی یا مطلسه دوزی همراه باشد در گروه رودوزی های سنتی ایران جای می گیرد.

این نوع دوخت از دوران گذشته در ایران رایج بوده با این حال تاریخ مشخصی برای پیدایش آن در دست نیست، اما آثار باقی مانده در موزه های ارمیتاژ لنینگراد و مترو پولیتن و موزه ی ایران باستان حکایت از رواج خاتمی دوزی در دوره ی سلجوقی دارد.

در این هنراگر تکه های کاملا مربع یا مستطیل و خصوصا مثلث و هم اندازه باشند. چون شبیه به خاتم می شوند به آن خاتمی دوزی نیز می گویند.

این تکه ها معمولا از انواع پارچه های ساده، گلدار، چهار خانه، محرماتی (راه راه) و خالدار تهیه میشود و نام چهل تکه نیز به مناسبت استفاده از تکه های مختلف در تعداد زیاد بر روی این هنر صناعی نهاده شده است.

تکه های پارچه معمولا به شکل مربع، مثلث، مستطیل های ریز و درشت و لوزی بریده و از پشت با کوک به یکدیگر وصل می شود و سپس به وسیله ی دوخت های ریز به هم دوخته و محکم می شود.

جاذبه ی خاتمی دوزی، رنگارنگی آن است که در طرح ها با استفاده از قطعات گوناگون پارچه از رنگ های مختلف حاصل می شود. این دوخت از دوران های گذشته در ایران رایج بوده است.

این تکینک با ویژگی های خاص، به طوری که قطعات مختلف پارچه با مهارت هر چه تمام تر و با توجه به هماهنگی کامل رنگ ها در کنار همدیگر دوخته می شود که شباهت به خاتم داشته و گاه روی بخیه ها را نیز با رودوزی های ابریشم الوان همراه کرده که جلوه دیگری به دوخت می بخشد، برای تهیه ی رویه ی لحاف، روی کرسی، پشتی، رومبل، پرده های مختلف، دامن، بقچه، سجاده، حاشیه ی بعضی از پرده ها و سفره ها، کیف، بعضی از وسایل آشپزخانه، تابلوهای تزیینی و دیوار کوب می توان استفاده کرد.

 تقریبا از هر نوع پارچه ای در مورد زمینه می توان استفاده کرد ولی بهتر است پارچه ای برای زمینه انتخاب شود که با طرح مورد نظر و حالتی که قرار است به دست آید تناسب داشته باشد.

شما در حال مشاهده آشنایی با انواع رودوزی سنتی(5) در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. جواد امین گفته؛
    09:42 1401/03/01

    احسنت عالی بود

  2. علی اکبر محمد گفته؛
    01:30 1401/04/21

    سایتتون رو خیلی دوست دارم

  3. علی اصغر نصیری گفته؛
    05:06 1401/05/02

    دفتر مرکزیتون کجا قرار داره

  4. علی طالب زاده گفته؛
    10:30 1401/05/19

    خیلی ممنون از توضیحاتون خوبتون

  5. بهرام طالقانی گفته؛
    05:06 1401/06/06

    کجا می تونم اطلاعات کاملتری درباره این موضوع پیدا کنم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0