ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی با لباس های محلی

لباس های محلی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “لباس های محلی” نام دارد. شاید به جرئت بتوان گفت که هیچ کشوری به اندازه ی ایران از این همه تنوع در طرح و رنگ در دوخت لباس های محلی برخوردار نیست و این شاید به واسطه ی تنوع قومی است که در ایران وجود دارد. پس از گذشت قرن ها و با پیشرفت صنایع ماشینی، هنوز هم وقتی به روستاها و حتی مراکز برخی از استان ها مراجعه، می توانیم لباس های محلی را بر تن اهالی روستا و خصوصا عشایر مشاهده کنیم. در بسیاری از روستاها تمامی مراحل تهیه ی لباس از ریسیدن الياف (پشم، پنبه و ابریشم)، رنگرزی الیاف، بافت پارچه، دوخت لباس و انجام انواع رودوزی ها و تزیینات (از جمله سکه دوزی، پولک دوزی، سرمه دوزی و سنگ دوزی و …) بر روی لباس توسط خود آنها صورت می گیرد. لباس های محلی ایران دارای قطعات فراوانی است، بدین معنی که هر دست لباس معمولا دارای دو یا سه نوع سرپوش، پیراهن، جبه، ایک، کلیچه، جلیقه، کت، شال کمر، دامن (برای زنان)، شلوار، پای پوش و … است. بدیهی است مواد اولیه ی مصرف شده و نوع رودوزی ها بستگی به شأن و مقام شخص دارد و به فراخور شأن اجتماعی و علی الخصوص قدرت اقتصادی خانوارها متفاوت است. ابزار کار و مواد اولیه ی آن نیز چرخ خیاطی، سوزن، انگشتانه، پارچه های مختلف و انواع سنگ و منجوق و سرمه است.

لباس های محلی بختیاری ها هنوز هم از همان شکل و محتوای البسه ی قدیم تبعیت می کند و شاید بتوان ادعا کرد که یکی از محصولات دست نخورده است که تحت تأثیر مُد قرار نگرفته و توانسته تا حد زیادی هویت خود را حفظ کند. حرکت زنان بختیاری با آن لباس های رنگارنگ و قشنگ در دشت های زیبا بی شباهت به خرامیدن پروانه ها در دامان طبیعت نیست.

بافتنی های سنتی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “بافتنی های سنتی” نام دارد.

بافتنی های سنتی با استفاده از پشم، ابریشم، الیاف پنبه ای (و امروزه با انواع کانوا) تولید می شوند.

قدمت بافتنی‌های سنتی در ایران به بیش از ۶۰۰ سال قبل برمی گردد. همچنین هنر بافتنی های سنتی توسط بانوان می باشد.

برای بافت انواع بافتنی‌های سنتی از پشم خالصِ دست‌ریس و رنگ‌های سفید و سیاه و رنگ‌های گرم (قرمز و زرد) گیاهی استفاده می‌شود.

طرح ‌های روی این بافتنی‌ها از اشکال هندسی و سایر بافتنی‌های محلی مانند نقوش گلیم با گل نخودی، گل خرچنگ و روحوضی الهام گرفته می‌شود.

وسایل مورد نیاز این هنر میل بافتنی (دو میل، پنج میل و یا قلاب) می باشد.

این هنر کاربردهایی مانند: جوراب، شال گردن، بلوز، کلاه، روتختی، رومیزی و … را شامل می شود.

بافتنی های سنتی انواع مختلفی دارند، بعضی کاربرد تزیینی مانند عروسک های بافتنی داشته که در شهر ماسوله بافته می شود و بعضی کاملا کاربردی بوده مانند کلاه کرکی که در مناطق گرم و جاجرم خراسان شمالی بافته می شود.

طریقه ی نگهداری و شستشوی این محصولات به جنس الیاف مورد استفاده بستگی دارد، اما به طور کلی می توان با آب ولرم و صابون شسته و تمیز کرد و می باید آنها را در برابر رطوبت مداوم، آتش، اشعه ی خورشید، سفید کننده ها و اشیای تیز و برنده حفظ کرد.

این هنر در بیشتر مناطق ایران رواج دارد و بانوان به طور معمول در روزهای سرد پاییز و زمستان اوقات فراغت خود را با اشتغال به این هنر، غنی می سازند.

 

بوزو (رانک و چوخه)

یکی از صنایع دستی کاربردی ایران “بوزو ” نام دارد.

چوخه رانك قديمي ترين لباس سنتي اصيل کردستان می باشد که خاستگاه اصلی آن منطقه هورامان می باشد.

برای تولید اين لباس از پشم نوعی گوسفند به نام مرغز استفاده می شود که بسیار مرغوب و کمیاب است، از ویژگی خاص این پشم می توان از فر دار، لطیف بودن و همچنین نوع ریسیدن آن نام برد. بافتن این نوع الیاف بسیار با دقت انجام شده و الیاف حاصله بسیار نازک، لطيف و ضخامت آن در حد چند تار است. هنگام دوخت لباس نوارها را به یکدیگر وصل می کنند و با آن اقدام به دوخت یک دست لباس محلی بوزو (رانک و چوخه) می کنند.

عرض این دستبافته ۱۰ سانتی متر و طول آن چهل متر است، با این حال كل مصرف پشم برای تهیه ی یک دست لباس محلی 5/1 کیلوگرم است.

تولید پارچه های لباس كردی مردانه، چوخه رانك و محصولاتی هایی مانند رختخواب پیچ، یا موج و جانماز كه به روش سنتی تهیه می شود، حاصل كار جولایی است. این دست بافته با استفاده از دستگاه نساجی سنتی(جولایی) بافته می شود.

بوزو شامل نیم‌تنه‌ای به نام چوخه می باشد که از جنس پشم یا کتان است و شلواری گشاد به ‌نام رانک که مچ‌پای آن تنگ می باشد.

رانک گشاد است و بخش بالایی آن دارای نواری است که رشته ای از جنس پشم یا نخ که در زبان گردی به آن دوخين می گویند را عبور می دهند تا شلوار را در کمر (مانند کمربند) نگه دارد.

پیراهن با چوخه آستین دار و به صورت سینه باز و بدون یقه است که اغلب پیراهن سفید یقه داری را زیر آن می پوشند و آن را داخل رانک قرار می دهند و شالی به طول ۳ الی ۴ متر از جنس پارچه های لطیف دور کمر می بندند.

طریقه ی نگهداری از آن محافظت در برابر آتش، ابزارهای برنده و بید خوردگی می باشد.

چوخه بافی

یکی از صنایع دستی کاربردی ایران “چوخه بافی” نام دارد. در فرهنگ‌های لغت چوخه را نوعی تن‌پوش پشمی معنی نموده‌اند. چوخه بافی از صنایع‌دستی خراسان به‌ویژه خراسان شمالی است که البته در چند دهه اخیر از رونق کمتری برخوردار بوده است. هم چنین چوخه نیم تنه ای پنبه ای یا پشمی است که در ناحیه ی سقز، بانه و مریوان به آن «کوا» می گویند و در سنندج آن را «چوخه» می نامند.

این دستبافتِ معمولاً از پشم بره یا شتر تهیه می‌گردد و پس از آماده شدن پشم و تبدیل پشم به نخ تابیده از طریق پود گذاری بر روی دار زمینی تولید می‌گردد.

چوخه به‌عنوان جلیقه، لباس کشتی(پالتوی چوخ)، پا تابه، کت و شلوار و … بکار می‌رود و به علت نوع آب ‌و هوای سرد و شرایط اقلیمی مردان چوخه را به‌عنوان البسه در زمستان استفاده می‌کنند.

معمولاً جوانان و پهلوانان ایل که عموماً ورزشکار و سخت‌کوش بوده‌اند سفارش پالتوی چوخ را می‌دادند و این لباس را به‌عنوان یک قانون در هنگام مبارزه کشتی به تن می‌کردند و از اینجا بود که نام این مبارزه به کشتی با چوخه شهرت یافت. مهم‌ترین علت پوشیدن این لباس استحکام آن است به طوری که که در مبارزه کشتی هیچ پارچه‌ای مانند چوخه دوام نمی‌آورد.

اين هنر دستي پس از آماده شدن پشم و تبديل پشم به نخ تابيده از طريق پودگذاري بر روي دار زميني توليد مي گردد. توليد چوخه در سه مرحله آماده سازي پشم مورد نياز، چله كشي و سپس بافت انجام مي شود.

چوخه بر روی دستگاه دو وردی (عرض حدود ۵۰ سانتیمتر) و با الیاف پشمی بافته می شود، سپس طبق الگو بریده شده و به یکدیگر دوخته می شود. این محصول در حد خود مصرفی تولید می شود.

قيچي پشم چيني، شانه پشم زني، دوك نخ ريسي، چوب دار، بفش چوبي، دفتين، ماسوره، نخ پنبه و بفش از وسايل مورد نياز براي بافت چوخه است.

روش نگهداری آن همانند دیگر فرآورده های پشمی بوده و باید از رطوبت مداوم، بید زدگی، آتش و تابش مستقیم مداوم خورشید جلوگیری کرده و با آب ولرم و صابون قابل شستشو است.

کردی دوزی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “کردی دوزی” نام دارد. وضعیت اقلیمی در هر منطقه بر پوشش مردم منطقه تأثیر می گذارد. با نگاهی به پیشینه ی لباس در سرزمین ایران، و تنوعی که از شمال تا جنوب کشور در میان اقوام مختلف دیده می شود، به گنجینه ای غنی از لباس های محلی بر می خوریم. لباس خانم ها کاملا پوشیده بوده است، و لباس پوشیده نشانه ی وقار و زیبایی به حساب می آید. در استان خراسان شمالی، گردها از اطراف کلات تا غرب بجنورد سکونت یافته اند. گردهای این ناحیه از دو ایل بزرگ به نام های زعفرانلو و شادلو تشکیل شده اند که هر چند هر یک از آنها دارای آداب و رسوم جداگانه ای هستند ولی اساس و پایه ی پوشاک این دو ایل یکسان و هماهنگ است. شادلوها در بجنورد، و زعفرانلو در قوچان سکونت دارند. شادلوها در اثر مهاجرت با شهرنشین ها دارای پوشاک ساده تر از دیگر نواحی شده اند، ولی لباس های زعفرانلو تا حدی اصالت خود را حفظ کرده است. گردهای شمال خراسان اغلب روی کلاه، دستینه، چنگه و بعضی اجزای پوشاک، با الیاف ابریشم الوان و یک نوع دوخت ترکیبی فشرده، کردی دوزی می کنند و در جشن ها از آنها استفاه می کنند.

شما در حال مشاهده آشنایی با لباس های محلی در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. بهنام کاظمی گفته؛
    15:30 1401/02/15

    چطور میشه مثل شما قوی بود ؟

  2. موسی شریعتی گفته؛
    01:42 1401/04/17

    یه سوال داشتم خرید حضوری هم دارید

  3. بهمن اصغری گفته؛
    07:18 1401/04/25

    مطالب بی نظیر بود

  4. علی محمد پناهی گفته؛
    22:06 1401/05/09

    بیشتر بنویسید

  5. عبدالرضا خادمی گفته؛
    13:42 1401/05/25

    یه سوال داشتم خرید حضوری هم دارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0