ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی با هنر آهنگری سنتی و انواع قفل سازی

آهنگری سنتی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “چلنگری یا آهنگری سنتی” نام دارد.

به فرایند فرم دادن مفتول ها و ورقه های فلزی با تکنیک حرارت دادن فلز وکوفتن آن جهت ساخت انواع محصولاتی نظیر داس، چکش، نعل و زنگوله چهارپایان و …آهنگری سنتی می نامند. چلنگری، نام قدیمی آهنگری هنری است که امروزه به نام فرفورژه (کلمه ای فرانسوی) معروف شده است.

ابزار کار آهنگر بومی از چند پُتک سبک و سنگین، سَندان، چکش، قلم، گیره و تغاری سفالین و پر از آب، کوره ای گلی و دَم متصل به آن جهت هوا دهی به زغال و تنظیم حرارت کوره تشکیل می شود.

در قدیم هنرمندان این رشته در شهرها و روستاها به ساخت محصولاتی نظیر داس، چکش، میخ طویله، دهان بند گاو و اسب و … مشغول بودند.

در دوران معاصر از آن جا که دامداری و کشاورزی، صنعتی با نیمه صنعتی شده، این هنرمندان به ساخت محصولاتی تزیینی – کاربردی مانند پایه ی گلدان، پارتیشن، حفاظ پنجره و … مشغول هستند.

اساس کار آنان همانند چاقو سازی و زمرد گری، همان تکنیک حرارت دادن فلزات به وسیله ی کوره آهنگری و دمیدن و کوفتن فلز حرارت دیده و اتصالات پایدار، جهت حصول شکل نهایی است.

روش نگهداری آن حفاظت از رطوبت مداوم و ضربه است و با آب و شوینده های معمولی قابل شستن است، ولی باید در خشک شدن آن تعجیل کرد زیرا رطوبت باعث اکسید شدن (زنگ زدگی) می شود.

قفل سازی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “قفل سازی” نام دارد. قفل های ایرانی از لحاظ فنی و صنعتی به انواع: قفل ثابت، کلون دار، فنر پخش شو، فنری، لوله ای، قلوه ای، زیردار، انواع بخو (قفلی چهارپایان) و رمز دار تقسیم می شود. قفل های شکل دار که از پایان دوره ی ساسانیان تا اواخر قاجاریه ساخته می شد، جزء زیباترین قفل های ایرانی است. در ساخت این گونه قفل ها از فرم و اشکال حيوانات و گاه انسان برای زیبایی قفل استفاده می شده است. نمونه هایی از قفل های استاد یدالله نیکزاد در موزه های بزرگ دنیا (مانند لندن، هامبورگ، شیکاگو و…) موجود است . مواد اولیه ی به کار رفته در قفل های دست ساز آهن و مس و گاه برنج است که معمولا به صورت ورق یا شمش در بازار وجود دارد و گاه از ضایعات فلز آهن استفاده می شود. ابزار کار بسیار ساده و در حد چکش، سندان، سوهان، انبر و کوره است که به کمک دستان هنرمند استادکاران این حرفه به خلق آثار زیبا و ایمن منجر می شود. از استادان بزرگ این حرفه می توان به مرحوم استاد احمد نیکزاد، استاد حسین صنیع، استاد محمدتقی رنجبر و… که همگی به دیار باقی شتافتند اشاره کرد که خوشبخانه بعضا فرزندان و شاگردان آنان این «هنر – صنعت» را از ورطه ی فراموشی نجات داده و پا برجا نگاه داشته اند. از استادانی که در قید حیات هستند و زحمات زیادی برای حفظ این هنر کشیده اند می توان به استاد یداله نیکزاد، استاد نگهدار خواجه علی و استاد حیدر صفاری اشاره کرد. طریقه ی نگهداری و حفظ این گونه قفل ها بسیار ساده است. روغن کاری کردن قطعات داخلی قفل از راه هایی است که به کار کرد و سهولت استفاده از این قفل های دست ساز کمک می کند.

* بر حسب مدارک به دست آمده ایرانیان از سده ی ششم میلادی قفل سازی می کردند، قفل درب خانه ی کعبه، کار یک قفل ساز ایرانی به نام استاد عبداله ریاحی اهل چالشتر در استان چهار محال و بختیاری است (که حدود ۹۰ سال پیش فوت کرده اند). مردمان چالشتر واقع در هفت کیلومتری شهرکرد در گذشته در این زمینه فعالیت زیادی داشته اند ولی امروزه این حرفه بسیار کم و محدود شده و در حال منسوخ شدن است. گرچه قفل دست ساز چالشتر به لحاظ گسترش محصولات صنعتی و ماشینی مشابه، مخاطبان زیادی را از دست داده، ليكن هنوز هم این قفل با مصرف تزیینی و تغییر کاربری در آن به حیات خود ادامه می دهد. قدمت و سابقه ی قفل سازی بر حسب اطلاعات موجود از دوران صفویه در استان مذکور وجود داشته و کارگاه های متعدد و نمونه های قدیمی که نام تولید کننده آن بر روی کمان قفل حک شده نشان دهنده ی این واقعیت است که در چالشتر کارگاه های متعدد و زیادی فعالیت داشتند که متأسفانه امروزه تنها چند کارگاه در این شهر وجود دارد. شهر اصفهان و شهر کرند در استان کرمانشاه از دیگر مراکز قفل سازی سنتی ایران است.

زمود گری

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران ” زمودگری” نام دارد. که عبارت است از هر نوع الصاقات فلزی که برای در و پنجره های قدیمی به کار می رفته است مانند انواع کوبه،گل میخ ،لولا ،پاشنه ،چفت ،بست ،کلون ، پشت بند و شب بندهای فلزی، پولک و… زمود توسط آهنگران و با ابزار ساده ی آهنگری ساخته و پرداخته می شد. نوع مدرن و ماشینی آن امروزه انواع دستگیره ها و یراق آلات در و پنجره است و کلون، نقش زنگ اخبار امروزی را داشته و از آن جا که حرمت مرد یا زن نامحرم بسیار حفظ می شده، زنان از کلون مخصوص زنان (سمت راست) و مردان از کلون مخصوص مردان استفاده می کرده اند تا اهل منزل بدانند کوبنده ی در مرد است یا زن. این هنر در حال منسوخ شدن است.

انواع زمود: گل میخ ها – کوبه ها (مردانه سمت چپ و زنانه سمت راست) – پولک ها

شما در حال مشاهده آشنایی با هنر آهنگری سنتی و انواع قفل سازی در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. رامین شکیبا گفته؛
    06:42 1401/03/07

    چقدر خوب که شما هستید

  2. عبدالله خوش نیت گفته؛
    08:42 1401/04/03

    سلام عالی بود 😍😍😍

  3. مهدی ایرانی گفته؛
    01:30 1401/04/27

    آدرس دفترتون کجاست

  4. موسی مومنی گفته؛
    05:18 1401/05/16

    میتونم شماره شما رو داشته باشم؟ 😍😍😍

  5. غلامحسین فاضلی گفته؛
    22:18 1401/05/18

    این مطلب حرف نداشت 😍😍😍

  6. صادق بهمنی گفته؛
    23:42 1401/06/01

    بهترینید شما واقعا

  7. غلامحسین زنگنه گفته؛
    18:54 1401/06/06

    مرسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0