ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی با هنر آهک بری و پیشینه ی آن

تاریخچه آهک بری

 

یکی از هنرهای زیبای مرتبط با معماری سنتی ایران “آهک بری” نام دارد.

 آهک بری یا ساروج بری را هنر نقش انداختن و حکاکی طرح های برجسته بر روی سطحی از آهک می نامند.

از آهک بری های معروف ایران می توان یه قسمتی از تزئینات حمام خانه عامری ها در شهر كاشان و حمام ظهیری یا خان در شهر سنندج اشاره كرد.

آهک محصولی است که پیش از تاریخ، توسط انسان شناخته شده بوده است. گفته میشود روش پختن آهک را یونانیان از ایرانیان و رومیان ازیونانی ها آموختند. قدیمی ترین ملات آهکی در ایران پیدا شده است. زمان درازی است که ایرانیان شفته آهکی ،ساروج وملات آهک آبی را می شناسند. و با آنها ساختمان میسازند.آشوری ها و بابلی ها بناهای خود را با گل و سنگ گچ و آجر و ملات گل یا قیر می ساختند مصریان با آنکه سنگ آهک فراوان داشتند ملات گچی مصرف می کردند اما در ساختن اهرام ثلاثه پس از ساختن قاعده اهرام ،بدنه آنها را با سنگهای آهک سفید و براق می پوشاندند. چینی ها هم پختن سنگ آهک را می دانستند و در ساختن برج های دیوار چین که ۲۰۰ سال پیش از میلاد ساخته شده ملات آهک مصرف کرده اند اما ملات های آهکی ایران خیلی قدیمی تر است.

در زمان هخامنشیان در کف کاخهای هخامنشی در تخت جمشید و شوش از آهک استفاده شده است این مطلب نشان می دهد که در زمان هخامنشیان کارشناسان ساختمانی ایرانی با آهک پزی کاملا آشنا بوده اند.

از ملات آهک در پی سازی،کرسی چینی و دیوارسازی در بناهای قدیمی استفاده شده است.

امروزه نیز آهک یکی از مصالح مفید و موثر در ساختمان است برخی سنگهای اهکی را در پوشش کف، ازاره، پله ها و نماها به کار می برند وبرخی برای ملات پخته شده مصرف میشوند.

ابن خلدون روش سازه چینه ای (طابیه ) را خاص مسلمانان دانسته است که خاک آمیخته با آهک را در فضایی بین دو تخته می ریزند و آن را با کوبه های مخصوصی تحت فشار قرار می دادند و در هم می کوبند تا خوب نرم شود و اجزای خاک با آهک مخلوط گردد. سپس بار دوم و سوم در آن خاک می ریزند تا وقتی که فضای خالی میان دو تخته بکلی پر شود. در نتیجه این روش ذرات خاک و آهک چنان به هم می آمیزند که گویی جسم واحدی تشکیل داده اند هر بار تخته ها را در خط مستقیمی پیوسته به خط پیشین قرار می دهند تا آن که، کلیه قسمتهای دیوار چنان به هم می پیوندد و جوش می خورد که گویی از ماده ای یکپارچه ایجاد شده است . دیوار چینه ای در غرب قلمرو مسلمانان در سده های پنجم و ششم بویژه در ساختمانهای نظامی بسیار رونق داشته است و به نظر می رسد که از اندلس وارد مغرب شده باشد.

از زمان ساسانیان هنر آهک بری در معماری ایران رواج یافته و در معماری ها و بناهای دوره ی اردشیر می توان نمونه هایی از این هنر را مشاهده کرد.

از بناها و معماری هایی که در تزیین و زینت بخشیدن به آن ها از آهک بری استفاده شده است, می توان از کاخ اردشیر در فیروز آباد فارس، حمام قطارچیان در سنندج ، حمام حسن آباد در حسن آباد یاسوکند، حمام خان (ظهیری) در بازار سرپوشیده سنندج پایین تر از مسجد داروغه، حمام شیشه در ضلع شمالی بلوار کردستان، حمام صلاحی در ضلع شرقی خیابان فردوسی و مجاور بازار قدیمی سنندج، حمام عبد الخالق و حمام عمارت آصف در کردستان نام برد.

روش کار آهک بری شباهت زیادی به هنر گچ بری دارد. تفاوت این دو هنر در این است که گچ مواد اولیه گچ بری بوده و برای تزیین و زینت بخشیدن به سقف و ستون داخل بناها استفاده می شود, اما در آهک بری، مواد اولیه ی آن آهک بوده و برای تزیین و زینت بخشیدن به نمای بیرونی بناها و بخش های مرطوب بنا مانند حمام و حوض خانه ها که در معرض باران و رطوبت قرار دارد، مورد استفاده قرار می گیرد.

وسایل و ابزار مورد نیاز برای این هنر مانند گچ بری شامل ماله، کاردک، انواع قلم ابزار و سمباده می باشد.

از هنرمندان مشهور این رشته می توان از استاد رحیم زمانی نام برد که به قولی دست ایشان از دل گچ و آهک، طلا بیرون می کشد. ایشان از روش های حیرت انگیزی مثل شیره ی توت برای جلوگیری از ترک خوردن استفاده کرده اند که مهندسان آلمانی و ایتالیایی را شگفت زده کرده است.

طریقه ی نگهداری آهک بری محافظت در برابر ضربه و پاشیدن رنگ و کندن است.

شما در حال مشاهده آشنایی با هنر آهک بری و پیشینه ی آن در پلتفرم خورشیدک هستید

تولید محتوا خورشیدک3
تولید محتوا خورشیدک3

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.
لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0