ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی با هنر جوک کاری و کاملترین توضیحات در مورد آن

آشنایی با هنر جوک کاری

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “جوک کاری” نام دارد که سالهای متمادی است در آباده تولید می شود و آثار به جای مانده از درهای خانه های قدیمی مؤید قدمت این هنر است.

 جوک کاری به معنای جوکوب کردن و قطعه قطعه ساختن از چوب است.

هنر جوک کاری عبارت است از ایجاد طرح های هندسی با استفاده از چوبهای که از کنار هم قرار گرفتن قطعات کوچک چوب با مقطع های مثلث، مستطیل و لوزی، پدید می آید.

این هنر که وابسته به چوب است قدمتش به قرن دوم هجری می رسد و پس از پیدایش خاتم در انزوا قرار می گیرد. حدود 25 سال است که هنر جوک کاری مجددا به حیات خود ادامه می دهد.قدمت جوک کاری حدودا به 800 سال قبل می رسد. قدیمی ترین اثر جوک ایران ، “منبر” و “در” مسجد جامع عتیق شیراز است که به قرن دوم هجری و زمان لیث صفاری بر می گردد، که اولین آثار موجود از منبر چوبین جوک بوده و در شکل های تکامل یافته تبدیل به معرق و خاتم شده است. همه هنرها در زمان صفویه به نقطه اوج خود رسیده اند و جوک کاری نیز از این قاعده مستثنا نبوده است.

 این هنر در روش کار به خاتم شباهت دارد با این تفاوت که جوک مثل خاتم تنها در روکاری به کار گرفته نمی‌شود.

در بعضی موارد از هنر جوک کاری در حاشیه آثاری که با تکنیک منبت کاری انجام شده نیز استفاده می شود.

در هنر جوک کاری از مواد و مصالحی مانند چوب (نارنج، گردو، عناب و چنار)، چسب، نخ و مواد محافظ پوشاننده (روغن جلا و پلی استر) در تزئین در، مبلمان، دور جعبه‌ها و قاب‌های منبت، خاتم کاری و معرق کاری استفاده می‌شود.

شیوه ی کار

شیوه کار کاملا مانند خاتم سازی است اما با این تفاوت که مثلث‌ها با قطری بیشتر به اندازه ۳ یا ۴ بریده می‌شود. هر چه ضخامت اثر بیشتر باشد دوام کار بیشتر نیز خواهد بود. یک اثر جوک کاری شده علاوه بر قطر خود جوک، باید دارای ۳ میلیمتر قطعه چوبی باشد که به پشت آن می‌چسبانند. این قطعه را آستر جوک می‌نامند که به دوام اثر می‌افزاید.

در نگاه ابتدایی شاید یک اثر جوک کاری شده را با خاتم اشتباه بگیریم. اما مثلث‌ها و نقوش جوک اولا تماما از چوب‌های رنگین بوده، ثانیا قطر آن از ورقه خاتم بیشتر است و به علاوه زمینه شطرنجی در جوک کار می‌شود. اما در خاتم تنها شاهد زمينه مثلث هستیم.

انواع جوک کاری

جوک دارای دو نوع کار است.

۱. ساده

۲. فریم (قاب) دار

در شیوه کار جوک ساده، خود جوک را به تنهایی کار می‌گذارند. اما در شیوه دوم علاوه بر جوک، قابی از رنگ مخالف زمینه اطراف جوک کار می‌گذارند. برای مثال اگر چوب زمینه نارنج (دارای رنگ کرم روشن) باشد قابی از چوب قهوه‌ای رنگ مانند گردو دور تا دور اثر قرار می‌دهند. عکس این قضیه نیز صادق است.

مراحل جوک کاری

ابتدا پیش از شروع کار باید شکل نهایی اثر را در نظر گرفته و تجسم نمود.

خشک کردن: چوب‌های بریده شده معمولا دارای مقداری رطوبت هستند و چناچه چوب به شکل مرطوب در اثر کار گذاشته شود. به طور یقین با مشکل مواجه شده و دوام چندانی نخواهد داشت.

برش ثانویه: جوک کاری از هنرهای ظریف بوده و در نقوش آن چندان ابعاد بزرگی ندارند. در نتیجه باید چوب‌های خشک شده را به اندازه دلخواه و متناسب با طرح برش داد که در اصطلاح به آن تنک می‌گویند.

مثلث کردن:در این مرحله اضلاع هر یک از چوب‌های بریده شده باید با ضلع چوبی که بعدا باید به آن چسبانده شود یکسان و برابر باشد. با توجه به نقش‌های مورد نظر چوب تنک شده را به شکل مثلث‌های کوچک در می‌آورند.

چوب ساب کردن و سمباده کشی: این مرحله چوب‌های شکل داده شده را به دقت سابیده و به اصطلاح چوب ساب می‌کنند و بر روی آن سمباده می‌کشند تا شکل دلخواه دقت و ظرافت خاص را بدست آورد.

تنگ کردن: در این مرحله همه چوب‌های شکل داده شده را دسته‌بندی کرده و تحت فشار قرار داده و پرس می‌کنند و سپس از بلندی آنها را به قطر ۳ تا ۴ میلیمتر بریده و بر روی اثر می‌چسبانند. اصل و کلیت نقوش رایج در جوک کاری نقش ۶ ضلعی است.

پرداخت نهایی: مرحله آخر جوک کاری پرداخت نهایی است که به اثر جلوه‌ای خاص می‌بخشد.

 

شما در حال مشاهده آشنایی با هنر جوک کاری و کاملترین توضیحات در مورد آن در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. امیر دهقانی گفته؛
    13:18 1401/03/03

    عاااااااااااالی 😍😍😍

  2. امین سلیمی گفته؛
    20:54 1401/03/18

    مطالب بی نظیر بود

  3. ابراهیم حبیبی گفته؛
    06:18 1401/04/30

    لطفا بیشتر ما رو سرگرم کنید واقعا عالیه سایتتون

  4. جمشید عبادی گفته؛
    00:42 1401/06/14

    مطلبتون بسیار مفید بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0