ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی با هنر رنگرزی سنتی و مراحل آن

هنر رنگرزی سنتی

یکی دیگر از حرف سنتی وابسته به صنایع دستی “رنگرزی سنتی” است.

رنگرزی سنتی به فرایندی گفته می شود که نخ، الیاف، پارچه و یا هر چیز دیگری بدون دخالت مواد شیمیایی و ابزارهای صنعتی رنگ می شوند.

قدمت این هنر بسیار طولانی می باشد و یکی از دلایل شهرت بافته های داری به خصوص قالیبافی، گلیم بافی و … ایران است. شاخص ترین استاد این رشته استاد عباس سیاحی است.

مواد مورد استفاده در رنگرزی سنتی کاملا طبیعی بوده و از مواد شیمیایی ساخته نمی شوند. ساقه، ریشه، برگ و گل و عصاره میوه ها بخشی از این مواد رنگزا هستند.

برخی از این گیاهان رنگی شامل: نیل، گل بابونه، چغندر، پوست پیاز، برگ انجیر، پوست انار، بلوط، پوست گردو، برگ انجیر، گل جعفری، زعفران، سماق و اسپرک هستند که ثبات و پایداری رنگی آنها متوسط و زیاد است.

این هنر در کارگاه های کوچک شهری و روستایی و هم چنین به طور خانگی انجام می گیرد.

 معروف ترین رنگرزها به چالشتر چهارمحال و بختیاری، استان فارس، آذربایجان و … متعلق است.

اولین چیزی که در رنگرزی سنتی باید وجود داشته باشد، ظرف یا پاتیل است که دندانه کردن در آن انجام می شود. این ظرف باید ضد زنگ باشد، برای همین بهتر است از جنس استیل گرفته شود. البته ظروف مسی هم مناسب هستند. پاتیل های مسی و استیل در برابر حرارت هم مقاومت خوبی دارند.

وسیله مهم دیگر ترازو است. با ترازو مقدار رنگ مورد استفاده توزین شده و البته باید دقیق هم باشد برای همین وجود ترازو در فرایند رنگرزی سنتی ضروری است. حرارت و کنترل آن یک فاکتور مهم در این نوع رنگرزی بوده و برای همین باید با یک وسیله استاندارد مرتب اندازه گیری گیری شود. ترمومتر یک وسیله مناسب برای اندازه گیری حرارت محسوب می شود که در رنگرزی سنتی باید وجود داشته باشد. کالیبره کردن این وسیله هر چند وقت یکبار کمک می کند دما به صورت دقیق اندازه گیری شده و خطای کمتری داشته باشد.

وقتی الیاف، نخ و کالای رنگرزی در پاتیل ریخته می شود، بعد از آن رنگ اضافه خواهد شد. برای بهم زدن رنگ و ترکیب کردن آن با کالای رنگرزی در رنگرزی سنتی باید یک همزن مناسب هم وجود داشته باشد. عموما جنس این همزن از چوب انتخاب می شود چون در هنگام استفاده داغ نشده و کار کردن با آن راحت تر است.

در رنگرزی سنتی گاهی باید مواد دیگری نظیر اسید و یا قلیا به پاتیل اضافه شود. این مواد باعث ثبات و دوام رنگ خواهند شد البته اضافه کردن این مواد در مقیاس کم بوده و باید با استفاده از بشر انجام شود. بنابراین وجود بشر و یا ظروف دیگری که مدرج هستند، در فرایند رنگرزی سنتی ضروری است. مک هایی نظیر نمک زاج سفید، زاج سبز و دی کرومات سدیم و کلرید قلع و زاج سیاه هم باید در این فرایند وجود داشته و به مقدار لازم استفاده شوند. سید هایی نظیر اسید تارتاریک، لاکتیک، اگزالیک، استیک، سولفوریک و مواد قلیایی مانند سود و آمونیاک هم به عنوان مواد کمکی در این فرایند باید وجود داشته باشند. آخرین ابزاری که باید در رنگرزی سنتی وجود داشته باشد، آب با درجه سختی مناسب است.

در مرحله ی نخست کاررنگرزی گیاهی با شستشوی خامه های پشمی و پاک کردن آنها از الودگی ها و چربی های موجود شروع می شود.

سپس بر حسب نوع رنگ مورد نظر، زاج جوش شده و پس از آن در پاتیل های رنگرزی در حالی که حرارت معین و مشخصی دارد ریخته و مرحله ی دوم آغاز می شود.

در مرحله ی بعد پس از ریختن مواد گیاهی رنگینک دار نظير پوست گردو، برگ مو، گندل، اسپرک، جاشیر، روناس و نیل، استادکار رنگرز براساس تجربه ی خود میزان موادرنگی و حرارت را کنترل می کند و پس از رنگ شدن و اصطلاحا بوم آمدن رنگ، خامه ها را از پاتیل خارج کرده و در مجاورت هوای آزاد قرار می دهد که پس از بیرون آمدن پساب های درون الیاف پشمی، در آب روان شستشو داده و سپس خشک، کلاف و آماده بافت می کنند.

به طور مثال رنگ های قرمز، لاکی، نیم رنگ، بدنی، صورتی، مسی، دوغی و … به دو روش رنگ آمیزی می شود. روش اول به وسیله ی جوش آوردن مواد رنگینک دار در پاتیل که توضیحات آن در سطور بالا آورده شد و روش دوم که پس از جوش کردن زاج، پودر روناس را در لابه لای الیاف و رشته ی خامه پاشیده و بر روی هم تلنبار می کنند و نهایتا با کشیدن نایلون بر روی خامه های تلنبار شده به مدت ۴۸ ساعت به همان حال قرار گرفته و بعد از آن خامه های ذکر شده را در مسیر آب روان می بندند تا رنگ دلخواه به دست آید.

 

شما در حال مشاهده آشنایی با هنر رنگرزی سنتی و مراحل آن در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. عیسی رضایی گفته؛
    23:06 1401/03/22

    سایتتون محشرههههه 😍😍😍

  2. غلامرضا شعبانی گفته؛
    05:54 1401/03/24

    مرسی از لطفتون

  3. علی رضا افتخاری گفته؛
    19:54 1401/04/03

    حساب توییتری هم دارید؟

  4. امین ساعی گفته؛
    05:06 1401/04/10

    چطوری می تونم باهاتون ارتباط بر قرار کنم

  5. منصور مددی گفته؛
    21:06 1401/04/10

    بیشتری بنویسین لطفا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0