ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

0

برای مشاهده لیست وارد شوید...

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی کامل با نقاشی قهوه خانه ای

نقاشی قهوه خانه ای چیست ؟

«نقاشی قهوه خانه ای» اصطلاحی است برای نوعی نقاشی روایی با سوژه ای مذهبی یا رزمی و گاهی بزمی است که توسط هنرمندان مکتب ندیده با تکنیک رنگ و روغن نقاشی می شد.

این هنر متقارن با دوران جنبش مشروطیت ، بر اساس سنت های هنر مردمی و دینی و متاثر از نقاشی طبیعت گرای رایج در آن زمان می باشد. نقاشان این رشته برای آثار خود عنوان «خیالی سازی» را برگزیده بودند تا از نقاشانی که به واقعیت عینی می پرداختند متمایز باشند.

تا نیمه دوم سده نوزدهم میلادی ، در قهوه خانه ها بر خلاف امروز به جای چای ، واقعا قهوه به مشتریان داده می شد ؛ چرا که چای بعد از این تاریخ به ایران وارد شده است. قهوه‌ خانه محلی برای اطلاع‌رسانی ، نشر افکار و اخبار اجتماعی-اقتصادی و حتی سیاسی بوده است.

همچنین برای سرگرمی ‌، مدیحه ‌سرایی ، نقالی ، شاهنامه ‌خوانی ، غزل ‌خوانی ، سخنوری و مشاعره نیز در آنجا انجام می شده است.

نقال با در اختیار داشتن یک تصویر بزرگ به شرح رشادت های پهلوان شاهنامه یا حماسه کربلا می پرداخت که این امر عامل رشد نقاشی قهوه خانه محسوب می شود.  این نقاشی بر خلاف جریان های آکادمیک و نگارگری و خارج از حوزه هنر رسمی رشد کرد.

این پرده های نقاشی علاوه بر قهوه خانه ها ، در محل های عزاداری ، دکان ها ، زورخانه ها و حمام ها نیز آویخته می شد. موضوع پرده ها با توجه به محل نصب آن ها تعیین می شد به عنوان مثال برای تکایا موضوع عاشورا و برای دکان های قصابی موضوع جوانمرد قصاب نقاشی می شد. با آمدن رادیو و بعد ها تلویزیون مردم کمتر در قهوه خانه ها دور هم جمع شدند و هنر نقاشی قهوه خانه ای نیز رو به افول نهاد.

تاریخچه نقاشی قهوه خانه ای

سرآغاز این هنر به عهد حکومت صفوی و زمانی که تشییع در حال گسترش بود باز می‌گردد. به‌عنوان مثال در دیوار نگار امام‌زاده زید اصفهان که در آن صحنه ایاز تعزیه امام حسین (ع) تصویر شده و به دوران حکومت شاه سلطان سلیمان صفوی مربوط می‌شود که در حدود سال ۱۰۹۶ هجری قمری و به‌فرمان وی ترسیم‌شده است.

این نقاشی‌ها بسیار دور از جو و فضا و ذائقه هنر درباری است و فقط در سبک ترسیم و تصویر جامگان در این آثار انعکاس کمرنگی از فضای دربار صفوی و بعد‌ها قاجار حس می‌شود.

مسلم آن‌که در خلال چند قرن گذشته انواع نقاشی ملهم از فرهنگ روستایی به‌موازات هنر رسمی و درباری رشد می‌کرده است؛ اما نقاشی موسوم به «قهوه‌خانه‌ای» جریانی متفاوت و متأخر است.

دسته بندی نقاشی قهوه خانه ای

این نقاشی از لحاظ موضوع به دو گروه کلی مذهبی و اساطیری تقسیم می شود.

نقاشی های قهوه خانه ای مذهبی : بیشتر به شرح حماسه کربلا می پردازد. رنگ غالب در این پرده های مذهبی سبز ، قرمز و زرد و سپس آبی فیروزه ای می باشد. در تمامی تصاویر امام حسین (ع) سوار بر اسب است ، دستار سبز رنگی بر سر دارد که قسمتی از آن دور گردنش قرار گرفته و حضرت علی اصغر (ع) را در آغوش دارد. «محمد مدبر» از مشهورترین نقاشان این گروه می باشد.

نقاشی های قهوه خانه ای اساطیری : غالبا به وقایع شاهنامه فردوسی و یا در موارد نادری به شرح قصه ها و افسانه های ایرانی می پردازد. از موضوع های رایج در این پرده های اساطیری نبرد هفت سپاه به کمک افراسیاب را رستم که تنهاست و حتی  اسب ندارد ، مبارزه رستم و اشکبوس و کشتن او با پیکانی خون آلود ، نبرد رستم و اسفندیار ، حاضر شدن رستم در دربار سلیمان و کشتن دیو سفید ، بالا بردن دیو سپید توسط رستم ، عبور سیاوش از آتش می باشد.

گاهی نیز بعضی وقایع و حقایق تاریخی نیز در این پرده ها جابجا شده اند. یک نمونه از این نقاشی ها ، جنگ رستم با اشکبوس و کشته شدن او به دست رستم است که در بیرق رستم ، آیه ای از قرآن (نصر من الله و فتح قریب) آمده است که شعار عمومی علم های تعزیه به شمار می آمده است. نقاش در این پرده فراموش کرده که رستم ، قرن ها پیش از اسلام می زیسته است.

نقاشان معروف نقاشی قهوه خانه ای

1.حسین‌ قوللر‌ آقاسی

از نقاشان بنام این این گروه «حسین قوللر آقاسی» می باشد  که قلم گیری دور پیکره هایش آثار او را از دیگر آثار متمایز می سازد.

 حسين قوللر آقاسي در چهره­سازي و خلق قهرمانان و صحنه‌هاي رزمي و بزمي شاهنامه مهارت و ورزيدگي فراوان نشان داده‌اند.


وی مهم ترین ویژگی نقاشی قهوه خانه ای را «بدیهه سازی» می دانست.

2.محمد مدبر

محمد مدبر قبل از پرداختن به نقاشی، در تعزیه ی تکیه ی دولت نقش طفلان مسلم را بازی کـرده بـود. در برابر تابلوهایش‌‌ اشک‌ فراوان می‌ریخت. او در تـمام عـصر خـدمتگزار فـرهنگ عـامّه بود و از کشیدن تـصاویر مـذهبی هیچ‌گاه چشم‌پوشی‌ نمی‌کرد.قلبی رئوف داشت،ولی عصبانی و تندمزاج بود؛ به‌طوری‌که کمتر شاگردی او را تاب‌ می‌آودر‌؛برخلاف حسین‌‌ آقـا کـه از نـظرهای مردم سود می‌برد.او نظر مردم و حتی سـفارش‌دهنده را تـا حـد زیـادی نـادیده‌ مـی‌گرفت و تنها نظر خود را با طرح و رنگ اعمال می‌کرد و کارهایش‌ کمی‌ به‌ طبیعت‌گرایی فرنگی‌ها متمایل بود.محمد مدبر سردمدار نقاشی‌ قهوه‌خانه‌ای با مضمون مذهبی است.

بلوکی‌فر شاگرد حـسین قوللر ‌‌بود‌ و در آثارش ذوق مایهء کار حسین آقا و محمد مدبر را دارد.از نمونه‌ کارهای‌ او‌«جنگ تاریخی خیبر»، «بارگاه سلیمان»، «کشته شدن سهراب به دست‌ رستم» و «بارگاه کیخسرو»(1334.ق) است.

3.منصور وفایی

از بازماندگان نقاشی قهوه‌خانه‌ای است؛ هنری که حفظ هویت ملی‌مان کمک می کند.
وفایی از همان کودکی به نقاشی علاقه داشت. به واسطه این علاقه‌مندی پدرش او را در دبیرستان اسدآبادی ثبت نام کرد. نزد استاد علی اکبر نجم آبادی از شاگردان کمال الملک نقاشی را آموخت. علاقه‌اش به روایت داستان در نقاشی او را به سمت نقاشی قهوه‌خانه‌ای سوق داد. از شاهنامه و روایات مذهبی برای خلق اثر الهام گرفت.


همواره سعی در نوآوری داشته تا از تکرار دوری کند و از فرازها و مفاهیم معنوی در آثارش بهره می‌برد. آموزش نقاشی قهوه‌خانه‌ای به علاقه مندان یکی دیگر از فعالیت های اوست. او در طول زندگی هشتاد و شش ساله خود آثار ماندگاری را خلق کرده است.
۱۰ پرده نقاشی برای تالار فردوسی دانشگاه تهران، ۱۲ پرده برای بنیاد ایران شناسی بر اساس ترکیب بند عاشورایی محتشم کاشانی، ۶۰ پرده شاهنامه ای برای مراکز مختلف برخی از آثار اوست.
همچنین نقاشی نشریه کودک و نوجوان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نیز کار اوست.

از دیگر آثار او می توان همکاری با شرکت هنری یونیورسال فاین آرتز کمپانی برای تهیه بیش از ۳۰۰ تابلو نقاشی، تصویرگری داستان رستم و سهراب در قالب ۱۲ تابلو و تصویر گری روی ۵جلد شاهنامه فردوسی را نام برد.

همچنین ۳۰ پرده نقاشی شده این هنرمند همدانی از شاهنامه فردوسی در فرهنگستان هنر نگهداری می شود و هر سال در بزرگداشت فردوسی به نمایش در می آید.

وفایی از معدود هنرمندانی است که کار نقاشی قهوه خانه‌ای را ادامه داد و با هنر خود بخشی از فرهنگ این سرزمین را به تصویر در آورد.

درخواست همکاری

https://mohsenmp.ir/

شما در حال مشاهده آشنایی کامل با نقاشی قهوه خانه ای در پلتفرم خورشیدک هستید

معصومه سررشته
معصومه سررشته

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
    دسته بندی محتوای سایت
    0