ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

0

برای مشاهده لیست وارد شوید...

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی کامل با هنر قطاعی ( کاغذ بری)

هنر قطاعی یا کاغذبری چیست ؟

هنر کاغذ بُری و قطاعی که به معنی قطعه کردن کاغذ یا مقوا می‌باشد یکی از رشته‌های ظریف و دقیق هنری است که در آن هنرمند پس از طراحی روی کاغذ، نقش را با قیچی یا کارد مخصوص از میان کاغذ در می‌آورد و با چسباندن آن بر زمینه‌ای به رنگ دیگر، اثر جدیدی به وجود می‌آورد.

هنر قطاعی از جمله هنرهای در حال فراموشی در کشور است که با سابقه‌ای چهارصد ساله از دوران تیموری یکی از بدیع‌ترین میراث ذوق و زیبایی‌شناسی ایرانی محسوب می‌شود.


هنری که شاهکارهایی بی‌مانند از هنرمندان ایرانی را در تجلید و کتاب‌آرایی و حاشیه‌بندی و همه رشته‌های مرتبط با کاغذ و نقوش تزئینی متنوع به نمایش گذاشته است.
مهم‌ترین‌ و جالب‌ترین‌ ویژگی‌ این‌ هنر در جنبه‌ آذینی‌ و آرایشی‌ و چشم‌نوازی‌ آن‌ است‌. از این‌رو در متن‌ برخی‌قرآن‌ها و دیوان‌ها،از آغاز تا انجام‌ هنر کاغذگری‌ به‌ انجام‌رسیده‌ است‌ که‌ نمونه‌ای‌ از حد اعلای‌ حوصله‌ و پرکاری‌ ودقت‌ و ظرافت‌ است‌.

تاریخچه هنر قطاعی

آغاز پیدایش این هنر را به چین نسبت می دهند اما عده ای بر این گمانند که این هنر در دوره مملوک ها در مصر و سوریه به وجود آمده است. سابقه این هنر در ایران به دوره تیموریان باز می گردد.
بسیاری معتقدند که هنر قطاعی پس از سال 1500 میلادی به کمال رسید و شکوفا شد.

در کتاب تحول و تنوع در خوشنویسی اسلامی در رابطه با هنر قطاعی چنین آمده است : «هنر قطاعی یا بریدن و خالی کردن بخشی از وسط کاغذ در جهان اسلام پیشینه ای بس طولانی دارد. این هنر از ملیله دوزی به چرم و کاغذ برای تزیین پوشه داخل کتب دست نویس تیموریان ایران در قرن 9 ه.ق نشات گرفت. پس از آن خوشنویسان این فن را به کار بستند.»


نظریه دیگری که در این باب مطرح است این است که‌ كاغذ بری از هنرديگری‌ به وجود نيامده‌ و به عنوان هنری مستقل از کشور‌ ديگری‌ وارد ایران شده است و چون‌ قدمت اين‌ هنر در كشور چين‌ بسيار بیشتر از قدمت آن در ايران‌ است و همچنین رابطه‌ تاريخی‌ ايرانی ها‌ و چينی ‌ها ‌در سده هفتم ه.ق ، می توان چنین نتیجه گرفت که احتمالا اين‌ هنر از چین به‌ ايران‌ وراد شده و رواج‌ پیدا کرده است‌.

بسیاری از منابع فارسی و ایرانی اختراع خط بری را به دوران سلطان حسین بایقرا (912-878 ه.ق) نسبت می دهند ولی بی شک این هنر قدمتی بیشتر دارد

ابزار کار هنر قطاعی

نخستین ابزار کاغذبرى، خود کاغذ است که مى‌تواند سفید یا رنگى باشد. جنس کاغذ نباید بسیار نازک و یا زیاد ضخیم باشد. ابزار دیگر مقراض یا قیچى است.

البته بعضى کاغذبران از کاردهاى شفره که در جلدسازى به‌کار مى‌رفت، استفاده مى‌کردند. از قلم‌هاى فلزى گوناگون نیز با نوک‌‌هاى تیز و برنده به اشکال مخصوص، براى بریدن انحناها و یا دایره‌ها و سوراخ‌هاى بسیار ریز در این هنر استفاده مى‌شود.
ابزار دیگر پیش‌تخته بود که کاغذ روى آن قرار مى‌گیرد و با فشار دست بر قلم یا ضربه علائم چکش بخش‌هاى میانى و گردى‌ها و منحنى‌ها بریده مى‌شود و مقوا نیز براى زمینه کار لازم است تا پس از پایان کار، بریده‌ها روى آن چسبانده شوند.
قطاعی و طاقچه‌های آراسته در گذشته براى آرایش دیوارها، طاقچه‌ها، طاق‌نماها، رو و دور بخارى‌ها و گاه زیر شیشه از کاغذبرى بهره مى‌بردند.

در بعضى کتاب‌هاى دست‌نویس، چند برگ اول و آخر کتاب را با شمسه و ترنج و کاغذهاى بریده رنگین مى‌آراستند. این هنر همچنین براى آرایش فانوس‌ها، استفاده مى‌شد.


کاربرد دیگر این هنر در باغچه‌برى بود. در این شیوه گل‌ها و درخت‌ها و یا دسته‌گل‌ها را به‌طور متقارن روى سطح تخته یا کاغذ یا مقوا مى‌چسباندند که مثل نقشه قالی، خود را نمایان مى‌ساخت، یا نقش گل‌ها و بوته‌ها را بریده و آن‌ها را به‌طور عادى در یک سطح افقی، قائم نگاه مى‌داشتند.

اغلب باغچه‌برى‌ها را در نوروز و عیدهاى دیگر براى شاهزادگان و بزرگان به ارمغان مى‌بردند.

اساتید بنام و معروف کاغذ بری

از اساتید بنام و معروف ایرانی این رشته میتوان به :

شيخ عبدلله كاتب هروی ، دوست محمد مصور قاطعی هروی ، ميرمحمد باقر قاطع هروی ، دوست مصور ، مير محمد طاهر مجلد ، ياری مذهب هروی ، مظفر علی تربتی (نقاش شاهی)‌ ، نذرعلی قاطع بدخشی ، مير قاسم مذهب ، علی قاطع ، بيانی تبريزی كمال ، محمد جعفر ملا قاطعی هروی ، بنياد تبريزی ، عليرضا تبريزی ، ميرداور كيا الحسينی ، مراد العباسی ، عليقلی ماهر مغانی ، ميرزا محمد علی سنگلاخ ، ميرزا محمد حسين يزدی ، ملا محمد تقی صحاف اصفهانی ، ميرزا حبيب نظام افشار ابراهيم ، عبدالصمدالله باشی ، محمد مهدی شريف شيرازی ، ملا محمدعلی فرخ بواناتی ، ميرزا احمد تهرانی ، ميرزا حسن زرين قلم ( نصرت عليشاه ) ، ابوالقاسم خوانساری ، محمد صادق ، ناصر الصنايع بلخی ، سيد علی عبدالحسين هزار جريبی ، محمد صالح احمد الحسينی نام برد.

درخواست همکاری

https://mohsenmp.ir/

شما در حال مشاهده آشنایی کامل با هنر قطاعی ( کاغذ بری) در پلتفرم خورشیدک هستید

معصومه سررشته
معصومه سررشته

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
    دسته بندی محتوای سایت
    0