ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

انواع دستبافته های سنتی(3)

گلیم ورنی (ورنی بافی)

یکی از صنایع دستی کاربردی ایران “ورنی بافی” نام دارد. وزنی دست بافته ای است که از لحاظ تکنیک بافته بین گلیم و قالی قرار دارد. بدین صورت که مانند گلیم یا قالی بر روی دار عمودی با افقی بافته می شود، دارای پودهای مختلف است، مواد اولیه ی آن نخ پنبه ای برای تار و پشم های الوان با ابریشم برای پود است، تفاوت آن با گلیم و قالی در آن است که نخ های پود به دور تار پیچیده، ولی رها نمی شود بلکه ادامه ی کار را همان پود انجام داده تا جایی که طرحی تمام شود، اضافی نخ به پشت کار برده شده و رها شود. ورنی نوعی گلیم یک رو یا گلیم فرش نما بدون پرز است که به سبک اپود پیچی یعنی گذراندن پود اصلی از تارو پیچش نخ خامه به دور نخ های تار شکل گرفته و نقش می پذیرد. ورنی نه قالی است و نه گلیم تخت بلکه نوعی زیر انداز یک رو است که هم سادگی و سبکی گلیم را دارد و هم ظرافت و زیبایی قالی را. ورنی به دلیل عدم استفاده از گره در بافت آن جزو انواع گلیم و به اعتبار نگاره ها و شکل ظاهری آن مشابه قالی به نظر می آید. این بافته در استان های آذربایجان شرقی و اردبیل از رواج خوبی برخوردار است (افسانه ای قدیمی می گوید کشتی نوح در نزدیکی این منطقه فرود آمده و استفاده از نگارهای های حیوانات گوناگون از جنس های نر و ماده بر روی ورنی بافی به این دلیل بوده است). به این نوع گلیم ها در استان کرمان (شیریکی پیچ) در مناطق استقرار ایل قشقایی در استان فارس و قسمتی از استان خوزستان (رندی) و در چهار محال بختیاری (سرانداز) می گویند. با توجه به این که ایلات افشار، بچاقچی و قشقایی جزء عشایر ترک زبان هستند که طی دوران حکومت صفویه به طور عمده از آذربایجان به مناطق یاد شده مهاجرت کرده اند از این نظر گفته می شود که خاستگاه اصلی این هنر منطقه ی عشایر نشین آذربایجان بوده که از آن جا به برخی دیگر از مناطق ایران زمین گسترش یافته است گلیم یک رو یا ورنی را در مناطقی از جمهوری آذربایجان و شمال و شرق ترکیه به اسم سوماک یا به لهجه آذری سومه می گویند. روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده بوده و با آب ولرم، صابون و شوینده های معمولی و غیر اسیدی قابل شستشو است.

ورنی بافی
ورنی بافی
ورنی بافی

نمد مالی

یکی از صنایع دستی کاربردی ایران ” نمد مالی” نام دارد، نمد، زیراندازی است که بدون استفاده از دار تهیه می شود و برای تهیه آن عمل بافت هم صورت نمی پذیرد، بلکه با استفاده از دو خاصیت پشم (جعد یابی و پوسته ای شدن) تولید می شود و با ایجاد فشار (مالیدن) و رطوبت و حرارت و در نتیجه ی در هم رفتگی الیاف پشم تولید می شود. مواد اولیه ی مورد استفاده در نمد، فقط پشم بهاره ی گوسفند با الیاف بلند در رنگهای مختلف است. البته کمی صابون و گاهی زرده ی تخم مرغ را می توان جز مواد مصرفی در تولید نمد محسوب کرد. ابزار کار نمدمالان معمولا پارچه ی کرباس برای بستن، نمد، كمان حلاجی و مشته برای حلاجی بشم، پنجه که با آن پشم ها را روی قالب پهن می کنند، آب پاش برای پاشیدن یک نواخت آب داغ و صابون، پارچه ی کرباسی یا گونی به عنوان قالب که طول و عرض آن کمی بیشتر از طول و عرض نمد است، مورد نیاز است، طناب برای بستن، قیچی و چاقو برای بریدن نوارهای رنگی است و این زحمت و حوصله و کار طاقت فرسای هنرمند است که باعث به وجود آمدن نمد می شود. تولید نمد معمولا یک روزه انجام می گیرد. نکته ی جالب توجه آن است که برای تهیه ی یک نمد دو در سه متر همان مقدار پشم مورد نیاز است که در تولید قالی به همین ابعاد، مورد نیاز است. فقط مدت زمان تولید نمد (یک روز) باعث می شود که نمد بسیار ارزانتر از قالی به فروش برسد. نحوه ی تولید به طور خلاصه بدین صورت است که ابتدا نقش را بر روی پارچه کرباس با استفاده از پشم های رنگی (خود رنگ) طراحی کرده، سپس پشم های حلاجی شده را روی كل سطح مورد نظر قرار میدهند و با پیچیدن کرباس و مالیدن آن و پاشیدن آب جوش، نمد را تولید می کنند. استانهای مازندران، سمنان، چهار محال و بختیاری، خوزستان و … تولید کنندگان نمد است. نمد در اصل به عنوان نوعی زیرانداز، حال به تنهایی یا بر زیر قالی یا گلیم قرار می گیرد. ولی مصارف دیگری هم چون زیر منقلی، رویه ی گرسی، جل اسب و امروزه وسایل آشپزخانه از قبیل: دستگیره، روقوری، رو کتری، دستکش فر و … دارد. البته نمد صنعتی نیز تولید می شود که دارای نقش نیست و موارد مصرفی چون استامپ، لایه های داخل بدنه ی خودرو و … دارد. روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم، صابون و شوینده های معمولی و غیر اسیدی قابل شستن است.

مفرش

یکی از صنایع دستی کاربردی و زیبای ایران “مفرش” نام دارد. مفرش دستبافته ای است مستطیل شکل و درب دار به شکل صندوق، که برای حمل و نقل لحاف و تشک یا اسباب و لوازم زندگی در هنگام کوچ عشایر مورد استفاده قرار می گیرد. این دستبافته ی زیبا، با تکنیک بافت گلیم، و الياف پشمی الوان بافته می شود و نقوش آن گاه برجسته و الحاقی است. نقش و نگارهای مفرش، جذاب و شاد است و تولید آن بیشتر در اردبیل، در بین ایلات و عشایر من جمله: عشایر کرمان و ال سون مرسوم است. روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم و صابون و شوینده های معمولی و غیر اسیدی قابل شستن است.

نمکدان بافی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “نمکدان بافی” نام دارد. نمکدان بافته ای است داری که ایلات و عشایر برای نگهداری و حمل و نقل نمک درشت یا ساییده از آن استفاده می کنند. نمکدان به طور عمده در ایل های مختلف، با استفاده از چند نوع تکنیک بافته می شود. قسمت روی آن با تکینک قالی بافی و پشت نمکدان با طرح ساده ی گلیم بافت در چند رنگ متفاوت، روی نمکدان به روش رندی بافی و قسمت تحتانی آن قالی بافی می شود. بعد از اتمام بافت پارچه ی متقالی، به عنوان استر در داخل نمکدان در نظر می گیرد تا نمک با پشم تماس نداشته باشد. فرم کلی نمکدان به شکل بطری است، طرح های مورد استفاده ذهنی بوده و از طبیعت اطراف بافنده نشأت گرفته می شود از جمله: نگاره های جانوری (گوزن، روباه، گنجشگ، مرغابی و …) و نگاره های گیاهی (درختان سرو، چنار و …) در شهرستانهای ایذه و باغ ملک در استان خوزستان نیز نمکدان های زیبایی تولید میشود. روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم، صابون و شوینده های معمولی و غیر اسیدی قابل شستن است.

کولبارچه

یکی از صنایع دستی کاربردی ایران “كولبارچه” نام دارد. این کلمه از دو جزء (کوله باره یعنی مایحتاج ضروری چه به معنای کوچک است) که مایحتاج و وسایل موردنیاز در مقیاس کوچک را شامل می شود. این دستبافت که جزء بافته های داری محسوب می شود مشابه همان کوله ای است که کوهنوردان، گردشگران و طبیعت گردان و … از آن استفاده و آذوقه و وسایل شخصی مورد نیاز خود را در آن جای داده و حمل می کنند. کولبارچه از ۳ قسمت تشکیل شده است:

الف) بدنه ی اصلی که شکل کیسه ای دارد. که معمولا به ابعاد ۴۵*۳۵ سانتیمتر است که لایه ی پشتی ساده بافی و رویه ی آن تکنیک بافت قالی و سوزنی و گلیم باف را دارد.

ب) درب کوله بارچه که امکان بسته شدن آن را فراهم می سازد.

ج) بندهای بافته شده از پشم و موی بز که بر روی شانه ی فرد قرار می گیرد.

 مواد اولیه ی مصرفی در کوله بارچه اغلب پشم و موی بز است، گاه از پنبه نیز استفاده می شود. کاربرد این دستبافت در گذشته بسیار رایج و فراوان بوده است که با ورود کالاهای ماشینی و صنعتی داخلی و خارجی مصرف و استفاده از این محصول محدود شد. در حال حاضر این دستبافت در میان عشایر و روستاییان تولید و مورد استفاده قرار می گیرد. روش نگهداری و حفاظت از این بافته جلوگیری از مجاورت با آتش، عدم تماس و ضربه با وسایل برنده و تیز، بیدزدایی و شستشو با آب ولرم و صابون است.

شما در حال مشاهده انواع دستبافته های سنتی(3) در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. محمدعلی میر گفته؛
    21:30 1401/05/25

    حرف نداشت👌🏻 😍😍😍

  2. صادق رنجبر گفته؛
    18:42 1401/06/08

    بازم درمورد این موضع مطلب بزارین 😍😍😍

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0