ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

انواع رودوزی های سنتی تزیینی(1)

شمسه دوزی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “شمسه دوزی” نام دارد. “شمسه” در لغت به معنای خورشید است، و وجه تسمیه ی آن به علت نقوش آن است که طرح یا نمایی از خورشید را تجسم می بخشد. در گذشته شمسه دوزی برای تزیین لباس ثروتمندان به کار می رفت. در این دوخت از نخ های گلابتون طلایی یا نقره ای به همراه نخ ابریشم نتابیده ارغوانی، سبز و نخ های هم خوان بانخ گلابتون برای نشان دادن تلألو درخشش نور خورشید استفاده می شود و معمولا برای تداعی و زیباتر جلوه دادن کار، مرکز آن را آیینه دوزی می کنند. گاه نقوش نمایانگر خورشید و گاه به صورت نمایی از ترنج به همراه سرترنج ها و نیم ترنج ها اجرا می شود. شمسه دوزی معمولا بر روی پارچه ی ابریشمی، تافته، اطلس ساده، مخمل، پارچه های پشمی و… انجام می گیرد و از مراکز رایج این دوخت می توان اصفهان، کاشان، یزد، برخی از شهرهای آذربایجان غربی، کرمان، رشت، برخی از شهرهای هرمزگان، زابل و ایرانشهر را نام برد. روش نگهداری آن حفاظت از رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده ها و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم و صابون قابل شستشو است.

رودوزی سنتی

گلابتون دوزی (بادله دوزی- تلی بافی)

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “گلابتون دوزی” نام دارد. گلابتون به نخ های ابریشمی گفته می شود که دارای روکش طلا یا نقره باشد، و گلابتون دوزی نوعی رودوزی برای تزیین لباس است که روی آن را با استفاده از نخ گلابتون، طرح و نقش های زیبای سنتی دوخته باشند و از دوره ی هخامنشیان در لباس های برخی از ایرانیان دیده شده است. نقوش گلابتون دوزی عبارت است از: اسلیمی و ختایی، نقوش هندسی، بازوبندی، شاه عباسی، شکارگاهی، محرابی، محرماتی، بته، گل و مرغ، گلدانی و … این درخت در اکثر شهرهای کشور خصوصا اصفهان، شیراز، تبریز، بندر عباس، میناب، بندر لنگه، تهران، سنندج، قزوین، کاشان، یزد، شوش، شوشتر، بوشهر و همه ی شهرهای استان هرمزگان رایج است. از گلابتون دوزی برای تزیین لباس، سجاده، جانمازی، پرده، رومیزی و روتختی های نفیس استفاده می کنند. پرده ی کعبه (همه ساله با تکنیک گلابتون دوزی) و توسط گروهی از بانوان هنرمند ایرانی رودوزی می شد. هنر گلابتون دوزی در استان هرمزگان یکی از فعال ترین و کاربردی ترین رشته ها محسوب می شود و بیشترین کاربرد آن بر روی شلوارهای سنتی بانوان موسوم به شلوار بندری، پیش سینه و دور یقه ی لباس های محلی، شب کلاه، جلد قرآن، روسری، دیوار کوب و … است.

روش نگهداری آن حفاظت از رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی، اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم و شوینده های غیر اسیدی قابل شستن است.

گلابتون سازی

یکی از حرفه های سنتی وابسته به صنایع دستی ایران “گلابتون سازی” است. گلابتون نخی است ابریشمین که با طلا و نقره روکش شده است. استفاده از نخ گلابتون در پرده ی خانه کعبه، شنل پادشاهان و باقی مانده ی پرده های کاخ های هخامنشیان نشان می دهد که این هنر قدمتی چندهزارساله دارد، تاریخ این هنر به دوران ساسانیان و حتی پیش از آن باز می گردد (در قدیم هر گاه می خواستند به بافت ها نهایت ارزش را بدهند در آن از آلیاژی گران بها مانند طلا استفاده می کردند). یکی از منابع درآمد بزرگ دولت صفوی پارچه های زری بود که از گلابتون در آنها استفاده شده بود. هنر گلابتون سازی تولید نخی است که مغز آن از ابریشم و روکش آن از طلا، نقره یا هر دو باشد (شامل ۲ درصد طلا، ۱۵ درصد ابریشم و ۸۳ درصد نقره است). در حقیقت نخ ابریشمی است که توسط یک نوار باریک به ضخامت ۵ / ۱ صدم میلیمتر از جنس طلا و نقره با روکش طلا به صورت مارپیچ دار و بسیار منظم روکش شده است. تنها کارگاه دایر این رشته در هنرستان هنرهای تزیینی اصفهان مشغول به کار است.

مراحل اصلی کار گلابتون سازی به این صورت است:

عیار کردن – آماده سازی طلا – تمیز کردن شمش استوانه ای نقره – چسباندن طلا بر روی نقره – آهنگری – حدیده کشی – کوبیدن و نوار کردن مفتول – تولید گلابتون.

 ابزارهای اصلی این کار عبارت است از:

کوره و بوته جهت ذوب نقره – ریچه (جهت قالب گیری) -انواع حديده – چکش و سندان – سوهان – انواع انبر.

 برای این کار ابتدا نقره را ذوب کرده و توسط آهنگری آن را شکل داده و به صورت گرد در می آورند. طلای ۲۴ عیار را با چکش، نازک کرده روی نقره می چسبانند، تا به باریکی 8 صدم میلیمتر برسد، سپس به صورت نوارپیچ در آورده، ماده و لایه ی آخری را با دستگاهی روی ابریشم می پیچانیم که آن را نخ گلابتون می نامند. طلا و نقره را ذوب کرده و در قالب می ریزیم، توسط آتش و سنگ پشم طلا را روی نقره می پیچانند و آن را با سوهان صیقل داده و سپس نقره طلا اندود شده را درون کوره هایی از ذغال طبیعی قرار می دهند. محصول را کش داده تا به باریکی 8 صدم میلیمتر برسد. آن گاه آن را زیر چرخ پهن کرده و از حالت دایره ای به نواری تبدیل می کنند، سپس با دستگاهی نخ ابریشم را با نخ نقره طلایی می پوشانیم.

سرمه دوزی

یکی از صنایع دستی تزیینی ایران “سرمه دوزی” نام دارد. در مورد پیشینه ی تاریخی این نوع رودوزی می توان گفت که نمونه هایی از این دوخت بر روی پارچه ها و لباس های دوران اشکانیان دیده شده است. در یکی از این نمونه ها، یک درخت انگور سرمه دوزی بسیار زیبا مشاهده می شود. قابل ذکر است که در تزیین پرده ی کعبه که از دوران تیموریان به جای مانده است (۷۷۱ تا ۹۶۱ ه. ق) از سرمه دوزی استفاده شده است. این پرده هم اکنون در موزه ی ملی ایران نگهداری می شود .

سرمه نوعی مفتول فلزی توخالی از جنس نقره و گاه با روکش طلا بوده است که امروزه با مواد فلزی دیگر تهیه می شود. برای کار سرمه دوزی ابتدا طرح مورد نظر را بر روی پارچه منتقل می کنند، سپس سرمه را به قطعات 5/0 الى 5/2 سانتی متری بریده و داخل سوزن کرده و در محل های مورد نظر میدوزند. این دوخت در اکثر استانهای کشورمان رایج است و برای تزیین لباس، تابلو، رومیزی و ….. استفاده می شود. روش نگهداری آن حفاظت از رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و برای تمیز کردن آن باید از روش خشک شویی استفاده کرد.

شما در حال مشاهده انواع رودوزی های سنتی تزیینی(1) در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. روح الله جلیلی گفته؛
    00:18 1401/02/25

    من یکی از کاربران دائمی سایت شما هستم 😍😍😍

  2. یوسف توسلی گفته؛
    22:18 1401/06/15

    aaaaliii bood 😍😍😍

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0