ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

سفال و سفالگری

سفالگری

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “سفالگری” نام دارد، و آن عبارت است از ساخت و تهیه ی اشیاء از گِل پخته، مانند کاسه، کوزه و … این هنر ( صنعت) جزء اولین هنرهای صناعی است.

اگر محصولات بدون لعاب باشد و یا از خاک های ثانویه ساخته شده باشد به آن ها، سفال اطلاق می شود. خاک های ثانویه، خاک هایی است که به طور مرتب در حال جابه جایی و تغییر مکان است، لذا دارای خلوص کمتر و چسبندگی بیشتری است و جهت پخت به درجه حرارتی حدود ۹۵۰ تا ۱۰۰۰ درجه ی سانتیگراد نیاز دارد. مهمترین خاک ثانویه، انواع خاک رس است که با نام علمی Earthen ware شناخته می شود و رنگ طبیعی آن از نخودی تا قرمز تغییر می کند. امروزه روش ساخت محصولات سفالی به طور عمده به وسیله ی چرخ سفالگری است، ولی هنوز در بعضی نقاط روش فتیله ای مرسوم است. روش نگهداری و شستشوی آن حفاظت از ضربه و فشار ناگهانی، اشیای نوک تیز و برنده است و با آب و شوینده های معمولی قابل شستن است. مهم ترین مرکز ساخت سفال، لاله جین در همدان است.

سفال کلپورگان (بدون چرخ پایی) یکی از قدیمی ترین صنایع دستی بشر سفالگری است که نخستین قطعات آن در حدود ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد از لرستان و کوهستان بختیاری به دست آمده که بدون استفاده از چرخ سفالگری ساخته شده است . طی آن سفالگران بدون آشنایی با کوره، ظروف را در کنار آتشی که برای پختن گوشت شکار بوده، می پختند. در مناطقی چون تپه سیلک و شوش آثاری با نقوش ساده از ۶۰۰۰ سال تا ۴۰۰۰ سال ق. م. به دست آمده است که نمونه های آن در موزه ی ایران باستان موجود است. چرخ سفالگری در حدود ۳۵۰۰ ق. م اختراع و باعث تنوع بخشیدن و افزایش میزان تولید شد. آثاری که با چرخ سفالگری تولید می شود کاملا متقارن و دارای سطحی یکنواخت بود. پس از آن در پی کامل شدن چرخ سفالگری، تحول دیگری رخ داد و سفالگران موفق به تهیه انواع لعاب قلیایی و تزیین ظروف به وسیله ی آن شدند در حالی که قبل از آن نقوشی به رنگ سیاه بر روی ظروف با زمینه ی نخودی و یا قرمز آجری کشیده می شد. در دورهی هخامنشی تولید آجرهای لعابدار رونق فراوانی یافت که نمونه های آن را می توان در معماری کاخ آپادانا و شوش یافت. در دوره ی اشکانیان و دوره ی ساسانی سفالگری ایران پیشرفت زیادی نکرد چرا که صنعتگران بیشتر متوجه تولید مصنوعات فلزی گرانبها شدند. با آغاز دوره اسلامی، به علت منع اسلام در استفاده از فلزات گرانبها در ساخت ظروف، صنعت سفالگری مورد توجه بیشتری قرار گرفت و شهرهایی چون ری، نیشابور، گرگان و کاشان از قرن اول تا پنجم ه. ق. از شهرهای فعال در این رشته بود. در دوره سلجوقی انواع ظروف زرين فام، مینایی و ظروف مشبک و همچنین ظروف با لعاب فلزی تولید شد. در این دوره سفالگری به عنوان یک حرفه معرفی و رونق فراوانی یافت و کاشی کاری و خشت کاشی با نقوش برگرفته از گیاهان و حیوانات در شهر کاشان مورد توجه قرار گرفت. در زمان ایلخانان به کاشی کاری به عنوان هنری مکمل معماری توجه خاصی شد و کاشی معرق در بناهایی چون مقبره ی الجایتو در زنجان، مسجد کبود در تبریز و مسجد شیخ لطف اله در اصفهان موجود است. پس از آن در دوره ی صفویه (قرون دهم و یازدهم ه. ق) نقوشی متاثر از نقاشی چین مانند ابر چینی در سفال ها دیده میشود و سفال هایی چون بدل چینی – سفال کوباچه – ظروف سلادن و کاشی هفت رنگ وارد عرصه ی سفالگری شد. از حدود قرن ۱۲ ه. ق به تدریج از رونق سفالگری در ایران کاسته شد به این علت که کارخانه های عظیم چینی سازی در روسیه، فرانسه، آلمان و چین محصولات با کیفیت خوبشان را به ایران صادر می کردند. در قرون اخیر در بی توجه به وضعیت سفال سازان و کارگاه های سفال و استقبال از این نوع تولیدات به رونق سفالگری افزوده شده است. محصولات سفال و سرامیک در اکثر مناطق ایران چون لالجین همدان، میبد یزد، مند گناباد، کلپورگان سراوان و سیاهکل در لاهیجان با بهره گیری از خاک های ثانویه چون خاک رس و خاک های اولیه چون استون ور، کائولن و خاک سفید تولید میشود.

سفال نقش برجسته

سطوح صاف سفالی دارای نقش یا خط به منظور تزیین به صورت (ظروف و یا در بنا ). روش تولید این نوع فرآورده بدین صورت است که ابتدا سطحی با ارتفاعی مناسب (حداکثر ۵ سانتی متر) را با گل ورز داده شده به اندازه ی مورد نظر می پوشانند. سپس با استفاده از کاردک و یا ابزار مخصوص اقدام به ایجاد نقوشی مسطح کرده و اضافه ی زمینه ی کار را بر می دارند (یا اضافه می کنند). در نهایت این صفحه ی گلین را به ابعاد مربع یا مربع- مستطیل بریده تا قابل حمل در کوره باشد.

پس از پخت آنها را دوباره پهلوی هم در جای مورد نظر نصب می کنند. از این هنر در تزیینات معماری داخلی و گاهی خارج بنا استفاده می شود. گاه دیده شده بر روی ظروفی که با چرخ سفالگری ساخته شده است با اضافه کردن گل یا برداشتن گل آن نیز به نقش بُعد داده و بر زیبایی آن می فزایند.

سفال مینایی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “سفال مینایی” نام دارد و آن عبارت است از ساخت و تهیه ی ظروف و کاشی های سفالی با استفاده از تکنیک های مختلف نقاشی روی لعاب، هفت رنگ، زر اندود و… که شیوه ی ساخت این ظروف مانند سفال زرین فام است، با این تفاوت که ظروف مینایی با هفت رنگ مختلف (آبی لاجوردی، سبز فیروزه ای، قرمز، قهوه ای یا سیاه، زرد و سفید) تزیین شده است. برای ساختن این ظروف با کاشی ها در ابتدا روی لعاب اولیه (زمینه) با لعاب هایی که نقطه ذوب پایینی دارد نقاشی شده است. بنابراین لعاب های این ظروف در دو مرحله ذوب شده است. از مراکز مهم تولید ظروف و کاشی های سفالی مینایی که در گذشته از رونق خوبی برخوردار بوده است می توان به شهرهای ری، کاشان، گرگان و اراک اشاره کرد. روش نگهداری آن حفاظت از ضربه و فشار ناگهانی، اشیای نوک تیز و برنده است و با آب و شوینده های معمولی قابل شستشو است.

کاسه سفالین

شما در حال مشاهده سفال و سفالگری در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. غلامرضا نعمت زاده گفته؛
    02:18 1401/03/16

    چطوری می تونم باهاتون ارتباط بر قرار کنم

  2. عبدالرضا باهنر گفته؛
    23:42 1401/03/27

    چطوری می تونم باهاتون ارتباط بر قرار کنم

  3. علی اصغر بردبار گفته؛
    17:18 1401/04/03

    این موضوع یکی از موضوعات موردعلاقه منه 😍😍😍

  4. غلامحسین نعمت زاده گفته؛
    09:06 1401/04/06

    بسیار گویا و شفاف بیان کردید

  5. عبدالله جوادی گفته؛
    11:06 1401/04/09

    مشاوره آنلاین از چه طریقی صورت می گیره؟

  6. ایمان رهنما گفته؛
    23:54 1401/04/20

    با اجازتون بازنشر شد 😍😍😍

  7. غلام رحمانیان گفته؛
    01:42 1401/04/28

    میتونیم توی سایت شما مطلب بنویسیم؟ 😍😍😍

  8. سیدعلی معصومی گفته؛
    12:30 1401/05/01

    خیلی خوب بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0