ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

0

برای مشاهده لیست وارد شوید...

مشاهده محصولات فروشگاه

صنایع دستی کشور ژاپن

ژاپن از حدود 3000 جزیره تشکیل شده که بزرگترین آنها چهار جزیره‌ی هُنشو، هکایدو، کیوشو و شیکوکو می باشد، طول همه‌ی جزیره ‌ها از شمال به جنوب نزدیک به ۱۸۰۰ کیلومتر و مساحت آن برابر با 377000 کیلومتر مربع است.

ژاپن با ۱۳۰ میلیون نفر جمعیت، دارای پیشرفته ترین فن آوری در زمینه‌های مختلف صنعت بوده و به عنوان یکی از هفت کشور بزرگ صنعتی جهان محسوب می شود. تسلط ژاپن بر بازارهای جهانی موجب گردیده که مازاد صادرات بر واردات این کشور در سال ۱۹۹۸ میلادی بالغ بر ۹۳ میلیارد دلار و به عنوان موفق ترین کشور در زمینه‌ی تجارت خارجی شناخته  می شود.

قبل از پرداختن به صنایع دستی کشور ژاپن، بی مناسبت نیست که قدری بیشتر با خصوصیات و ویژگی‌های این کشور آشنا شویم.

بیش از ۷۵ درصد ژاپنی ‌ها ساکن شهرها هستند و هنوز هم مهاجرت از روستاها به شهرها برای استفاده از امکانات بیشتر ادامه دارد و این پدیده پس از جنگ دوم جهانی و توسعه‌ی شدید صنعتی قوت گرفته است.

هر چند هنر ژاپنی، ترکیبی از هنر هندی و چینی است که از طریق کشور کره به این سرزمین راه یافته ولی در عین حال در طول زمان، رنگ ژاپنی به خود گرفته به طوری که از یکنواختی هنر چینی عاری بوده و در ضمن تزیین بیش از حد هنر هندی را هم ندارد.

با توجه به سوابق هنری ژاپن و پیشرفت خیره کننده‌ی صنعتی این کشور ظرف دهه‌های اخیر این واقعیت را بایستی پذیرفت که اصولاً در ژاپن مرز مشخصی میان هنر و صنایع دستی وجود نداشته و اگر امروزه جوانان زیادی را می بینیم که به صنایع دستی می پردازند، در حقیقت می خواهند به این وسیله به احساسات خود تجسم بخشند.

تنوع و زیبایی رشته‌های گوناگون صنایع دستی ژاپن که علی رغم توسعه‌ی روزافزون صنعت هنوز هم ادامه دارد، نظیر سرامیک، نساجی دستی، کارهای لاکی، بامبوبافی، کاغذسازی، ساخت فرآورده‌های چوبی و فلزی اعجاب انگیز است. البته درگذشته صنایع دستی به صورت میراثی بود که معمولاً از پدر به پسر منتقل می شد ولی اکنون برخی جوان ‌ها را می بینیم که بدون توجه به حرفه‌ی پدری و به جای انتخاب مشاغل اداری، پرداختن به صنایع دستی را پیشه‌ی خود قرار می دهند. این عده با دیدگاه و تفکر کاملاً جدید وارد کارگاه‌هایی می شوند که دارای سنت‌های تولیدی چند صد ساله است.

از ویژگی‌های دیگر صنایع دستی ژاپن آن است که روستاییان نیز در فصل زمستان بعد از کاشت و پیش از برداشت محصول (مانند ایران) به صنایع دستی روی می آورند.

صنعتگران از سنین کودکی این هنرها را در کارگاه ‌ها فرا می گیرند و این اعتقاد در میان آنان وجود دارد که در هیچ رشته ای از صنایع دستی نمی توان در مدتی کمتر از ده سال به تسلط لازم دست یافت. آنها بسیار قانع بوده و مانند پدران خود بدون نام و نشان در کار و تلاش به سر می برند. آنان چیزی بیش از تأمین زندگی و احترام از جانب کارفرمایانی که برای آنها فعالیت می کنند، نمی خواهند.

انواع صنایع دستی کشور ژاپن

تنوع رشته‌های صنایع دستی در ژاپن را نمی توان با هیچ یک از دیگر کشورهای پیشرفته مقایسه کرد و مهمترین آنها عبارتند از:

1-معرق چوب

معرق چوب: با طرح‌های هندسی و با استفاده از رنگ‌های طبیعی و متنوع چوب و چسب‌های حیوانی و یا صنعتی به صورت ساخت انواع جعبه در اندازه ‌ها و طرح‌های گوناگون در کاناگاوا (kanagawa)

2-خراطی چوب

شامل ساخت انواع سینی و کاسه‌های های چوبی که در قرن نوزدهم حتی شهرهای اوزاکا و ناگویا خریدار آن بودند. البته پس از جنگ دوم جهانی به علت رواج ظروف پلاستیک ضربه‌ی شدیدی به آن وارد شد ولی اخیراً با رغبت مردم به مواد طبیعی دوباره رونق گذشته را بازیافته است. این ظروف را به صورت لاکی یعنی با پوششی غیرقابل نفوذ از صمغ‌های طبیعی تکمیل می کنند. علاوه بر ناگانو  (Nagano) به عنوان مشهورترین مرکز تولید این محصول، ساخت آن در کوماموتو  (Kumamoto) و آیچی  (Aichi) نیز معمول است.

3- سرامیک و سفالگری

سرامیک کیوتو : کیوتو را باید گنجینه‌ی بسیار غنی از کلیه‌ی رشته‌های صنایع دستی ژاپن دانست که صنعتگران آن نسل اندر نسل سنت‌های گذشته را ادامه می دهند و یکی از آنها هم سرامیک معروف کیو میزو  (Kyo Mizu) است که لعاب آن از خاکستر حاصله از ساقه‌های برنج تأمین می شود.

البته ساخت اشیاء مختلف با استفاده از چرخ سفالگری بیشتر رایج بوده ولی شکل دادن به گل به کمک دست hand formed)  )و همچنین کاربرد انواع قالب ‌ها برای ساخت بدنه‌ی اشیا نیز مشاهده می شود. سایر مراکز مهم تولید سرامیک در ژاپن و خصوصیات آن به قرار زیر است:

بیزن یاکی ( Bizen Yaki ) : تعداد سرامیک سازان در این شهر پس از جنگ دوم جهانی به سرعت افزایش یافته به طوری که اکنون بیش از ۲۰۰۰ نفر در این رشته فعالیت داشته و برخی از آنها عنوان National Living Treasure راکسب کرده اند .

ما شیکویاکی   :(Mashiko Yaki) در این شهر حدود 800 نفر به تولید سرامیک اشتغال دارند.

کوتانی  :(Kutani)سرامیک با الهام از سبک چینی در دو شکل قدیم و جدید  ساخته می شود که در اروپا خواستاران زیادی دارد. سابقه‌ی کوتانی در این رشته به اواسط قرن هفدهم میلادی می رساند.

مینویاکی   :(Mino Yaki) استفاده از لعاب قلیایی روی بدنه‌ی سرامیک سنگی  از قرن دهم میلادی ویژگی عمده‌ی تولیدات این شهر را تشکیل می دهد که مراسم سنتی چای انگیزه‌ی اصلی توسعه‌ی آن بوده است. امروزه نیز بیش از 150 نفر در این شهر به تولید سرویس چای خوری، گلدان، ظروف مصرفی و مذهبی با دو روش نقاشی زیر لعاب و روی لعاب اشتغال دارند.

به این ترتیب، ژاپن را باید قبله‌ی علاقه مندان سرامیک دانست و این یک حالت استثنایی در یک کشور بسیار پیشرفته و صنعتی است. علل عمده‌ی این استثنا حفظ سنت‌های قدیمی نظیر ایکبانا ( (Ikebana) و چانویو  (Chanoyu) و نیز وجود رستوران ‌ها در سطوح مختلف با استفاده از ظروف سرامیک سنتی و دست ساز می باشد.

4-ساخت صندوق چوبی با تزیینات فلزی

براساس سنت دیرینه‌ی ژاپنی ‌ها هر دختری که به خانه‌ی شوهر می رود، یک صندوق چوبی تزیین شده جزء جهیزیه‌ی او بوده و به همین جهت وقتی در خانواده دختری به دنیا می آمد، یک نهال درخت Paulownia در حیاط خانه می کاشتند تا پشتوانه‌ی لازم برای ساخت صندوق جهیزیه دختر فراهم گردد. مرکز تولید این محصول اکنون در شهر کامو در ایالت NIIGATA می باشد.

ساخت محصولات به صورت مس چکشی: آلیاژ سرب و قلع و چاقو سازی در شهر ساکایی در ایالت اساکا.

5-ابریشم بافی

ابریشم بافی: در ایالت نیگاتا و چاپ ابریشم در توکیو.

بافت پارچه‌ی معروف به :Bashofu که گندمی رنگ است و از الیاف برگ درخت موز به دست می آید. آماده سازی الیاف و بافت پارچه به تنهایی توسط زن ‌ها در جزیره‌ی اُکیناوا صورت می گیرد.

سایر رشته های صنایع دستی

هرچند رشته‌های مختلف صنایع دستی در بسیاری از شهرها و حتی روستاهای ژاپن هنوز مشاهده می شود ولی در هیچ نقطه آن مانند شهر کیوتو که پایتخت قدیم کشور و بزرگ ترین کانون فرهنگی آن می باشد، به صورت متنوع و متمرکز به چشم نمی خورد. متداول ترین صنایع دستی در کیوتو عبارتند از: سوزن دوزی، رنگرزی پارچه به روش   ) Tie & Dye نظیر پارچه‌ی دارایی یزد(، معرق روی فولاد (مرصّع کاری)، ساخت اشیاء چوبی به صورت کنده کاری شده، چاپ باتیک به صورت نقاشی و با استفاده از خمیر برنج (به جای واکس) که به Yuzen معروف است، چاپ پارچه‌ی قلم کار و قالب تراشی آن و بالاخره تولید متنوع ترین و زیباترین سرامیک ژاپن در این شهر صورت می گیرد.

پس از کیوتو باید از توکیو به عنوان بزرگترین مرکز تولید فرآورده‌های صنایع دستی نام برد که ساخت عروسک با لباس‌های محلی، نقره سازی، حصیربافی و چترسازی (چترهای آفتابی) از جمله رشته‌های متداول آنجا می باشد. نقاشی روی پوست گوزن : که این روش از هند وارد ژاپن شده و به آن Koshu inden می گویند. البته در هند از پوست ببر برای این کار استفاده می کنند. رنگرزی و چاپ پارچه در کیوتو : که برای رزرو کردن قسمتهایی از پارچه به هنگام رنگرزی از خمیر برنج استفاده می کنند. طرح‌های به کار رفته روی این گونه تولید شامل پرندگان، گُل ها، مناظر طبیعی و کاخ‌های امپراطور است.

ارگان‌های مسئول صنایع دستی در ژاپن

۱- مرکز صنایع دستی کیوتو .

۲- مرکز صنایع دستی سنتی ژاپن .

۳- مجمع صنایع دستی ژاپن

۴- شورای صنایع دستی ژاپن .

مرکز صنایع دستی کیوتو

در میان ارگان‌های فوق تنها شورای صنایع دستی ژاپن به صورت تشکیلات صنفی بوده و مرکب از انجمن‌های حرفه ای هنرمندان و صنعتگران (اشخاص حقوقی) می باشد و افراد حقیقی نمی توانند به عضویت آن درآیند. این نهاد و نمایندگی صنایع دستی ژاپن در مجامع بین المللی ذی ربط نظیر یونسکو و شورای جهانی صنایع دستی را به عهده دارد.

اعضای اصلی شورای صنایع دستی ژاپن عبارتند از:

– انجمن طراحان صنایع دستی ژاپن.

– انجمن طراحان زیورآلات ژاپن.

– انجمن شیشه گران دستی ژاپن.

– انجمن هنرمندان میناساز ژاپن.

مؤسسات آموزشی مرتبط با صنایع دستی در ژاپن به شرح زیر می باشد:

– دانشگاه هنر توکيو.

– دانشگاه هنر تاما.

– دانشکده‌ی هنر موساشینو.

– دانشگاه نیپون( ژاپن)

– دانشکده‌ی شهرداری کیوتو.

دانشکده‌ی هنر کانازاوا.

ممنونیم که تا پایان این نوشته همراه ما بودید.

برگرفته از کتاب نگرشی بر تحولات صنایع دستی در جهان /حسین یاوری / فروهر نورماه / انتشارات سوره مهر

تماس با خورشیدک

شما در حال مشاهده صنایع دستی کشور ژاپن در پلتفرم خورشیدک هستید

تولید محتوا خورشیدک
تولید محتوا خورشیدک

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
    دسته بندی محتوای سایت
    0