ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

ضریح سازی و هنر-صنعت فولادی

ضریح سازی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “ضریح سازی” نام دارد. ضریح، محافظ قبور مقدس و سنتی مسلمانان است در باور مسلمانان، قبور ائمه اطهار (س) نباید توسط دست های ناپاک (بدون وضو) لمس شود، و عبارت است از محفظه ای مکعبی شکل از جنس فلزات گرانبها (طلا یا نقره) که بر روی آن از تکنیک هایی مانند قلمزنی، مینا کاری و مشبک کاری استفاده شود. جنس زیر ساخت از طلا، مس، نقره، فولاد و یا آلیاژهایی مقاوم انتخاب می شود و پس از انجام مراحل مختلف قلمزنی، مینا کاری و مشبک کاری، به محل مورد نظر حمل می شود. روش نگهداری آن حفاظت از رطوبت مداوم، ضربه، اشیای نوک تیز و برنده است و با آب و شوینده های معمولی قابل تمیز کردن است. در مشهد مقدس و شهر مقدس قم با گلاب به این کار می پردازند و به این کار غبار روبی می گویند که طی مراسم خاصی انجام می شود. گفتنی است برای تکمیل ضریح از هنرهایی همچون سنگ تراشی و حکاکی روی سنگ، طلاکوبی روی فولاد، دواتگری و پارچه بافی هم استفاده میشود. ضریح همه ی اماکن متبرکه مسلمانان جهان توسط ایرانیان هنرمند ساخته شده است.

علامت سازی ( علم سازی )

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “علامت سازی (علم سازی) ” نام دارد. علم سازی یا علامت سازی «هنر – صنعت» مختص شیعیان است که با استفاده از فلزات مقاوم نظیر پولاد بر روی سازهای فلزی و چلیپا مانند، تیغه هایی که تعدادشان از اعداد فرد تبعیت می کند نصب می کنند. مابین تیغه ها را با احجام فلزی مانند گلدان، طاووس و … را با هنر طلاکوبی روی فولاد آراسته می سازند و بر روی تیغه ی بلند علامت، اسماء مبارکه را با هنر طلاکوبی زینت می بخشند. ضمنا باز هم ما بين تیغه ها را با احجامی به شکل مکعب که از جنس فلز ساخته شده با هنر مشبک کاری زینت می دهند. کاربرد این هنر برای شناسایی سپاهیان خودی از دشمن بوده است. ولی امروزه علامت به شرحی که گفته شد در پیشاپیش گروه عزادارن در مراسم عزاداری سرور و سالار شهیدان، حضرت امام حسین (ع) به حرکت در می آید. روش نگهداری آن جلوگیری از ضربه و فشار ناگهانی و حفاظت از افتادن اشیای سنگین بر روی آن است. ضمن این که رطوبت مداوم می تواند باعث اکسید شدن (زنگ زدگی) فلزات به کار رفته شود. از مراکز مهم این هنر شهرهای اصفهان و تهران است.

علامت سازی
علم سازی

کوفته گری (طلا کوبی روی فولاد و…)

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “کوفته گری یا طلا کوبی روی فولاد” نام دارد، و آن عبارت است از تزیین پیکرهای فولادی با ورقه های نازک طلا، که نمونه های ساده تر آن را در تندیس های کوچک کبوتر، طاووس و هدهد بر روی علم ها در روزهای تاسوعا و عاشورا می توان مشاهده کرد. به نظر می رسد این هنر در دوره ی صفویه به اوج اعتلای خود رسیده است. هنرمندان این رشته را کوفته گر یا زرکوب می نامند. در این رشته هنرمند به ساخت اشیاء و احجامی با فولاد می پردازد که سطح رویی آنها نیز با مفتول طلا، برنج یا نقره نقش اندازی می شود. کوفته گری همان طلا کوبی بر روی فولاد است. در گذشته طلا کوبی روی فلزاتی مانند مس، برنج و مفرغ نیز انجام می شد. موج دار کردن فولاد با طلا و نقره راه طلا کوبی می گویند که به زرکوبی یا مطلا کاری نیز مشهور است. ابزار عمده ی زرکوب، کارد طلا کوبی است که محلی که باید طلا کوبی شود را به شکل دانه دانه و زبر کرده، سیم، زر یا نقره به ضخامت هفت صدم میلیمتر در آن گذاشته، چکش کاری می کنند. سپس با سنگ عقیق یا پشم آن را پرداخت می کنند تا ضمن درخشان شدن، بهتر به زمینه ی فولادی جفت شود.

روش کار به این صورت است که طلای ناب را با کوبیدن بسیار، به صورت تسمه در می آورند، سپس آن را مربع مربع کرده و بارها و بارها، این مربع ها را لابه لای کاغذهایی از الیاف توت و کتیرا یا پوست روده گذاشته و با چکش های سنگین بر روی آن می کوبند تا ضخامت این ورقه طلا به 000375/0 سانتیمتر برسد. آن گاه محلی را که قرار است طلا کوبی شود، با سوهانی مخصوص زبر کرده و یا نفر می کنند (شیار ایجاد می کنند) و ورقه ی طلا را در آن محل می نشانند و به وسیله ی مهره عقیق آن را، مهره می کنند (هوای زیر آن را تخلیه می کنند یا به اصطلاح امروزی وکیوم می کنند) یا کوفته گری می کنند. به این صورت مفتول یا ورقه ی نازک طلا بر روی محل مورد نظر می نشیند (می چسبد). لازم به توضیح است که محل نصب ورقه های طلا، از پیش طراحی شده و از نقوش اسلیمی یا ختایی استفاده می شود. این هنر امروزه در شهر اصفهان از رواج خوبی برخوردار است. در قدیم برای تزیین افزار جنگ، زره ها، مهميزها، دسته ی چاقو و شمشیر و اشیایی از این قبیل، از هنر طلا کوبی استفاده می شد. امروزه برای تزیین پیکره های کبوتر و… که در روز عاشورا یا سایر مراسم مذهبی استفاده می شود، کاربرد دارد. لازم به ذکر است که گاهی پیکره هایی به طور منفرد نیز ساخته شده و طلاکوبی می شود. نمونه ایی از این هنر، در موزه ی صنایع دستی معاصر ایران موجود است. روش نگهداری آن حفاظت از رطوبت مداوم، اشیای نوک تیز و برنده است و با دستمال کمی مرطوب قابل تمیز کردن است.

کوفته گری
طلا کوبی
طلا کوبی

شما در حال مشاهده ضریح سازی و هنر-صنعت فولادی در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. هادی حاجی گفته؛
    11:06 1401/03/12

    مطلب خوبی بود 😍😍😍

  2. کریم فرد گفته؛
    20:54 1401/03/24

    حرف نداری

  3. علی رضا سلیمانی گفته؛
    13:06 1401/04/13

    ممنون از مطلب زیباتون

  4. یعقوب باهنر گفته؛
    14:54 1401/04/21

    این موضوع یکی از موضوعات موردعلاقه منه 😍😍😍

  5. مسلم نوروزی گفته؛
    13:18 1401/05/26

    واقعا ارزش وقت گذاشتن داشت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0