ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

قالی بافی سنتی و چند نمونه از انواع آن

قالی بافی

یکی از صنایع دستی کاربردی و زیبای ایران “قالی بافی” نام دارد. بسیاری به جای کلمه ی قالی، کلمه ی فرش را به کار می برند که در این جا لازم است توضیحی مختصر راجع به تفاوت این دو واژه بیان شود. قالی به بافته هایی گفته می شود که بر روی دار (عمودی یا افقی ) بافته شده، تکه های کوتاه الیاف به وسیله ی تکنیکی خاص، به دور تارهای موازی، گره زده شود تا دست بافته، دارای پرزهای بلند شود (پرزهای بلند و کم تاب باعث نرمی و لطافت سطح قالی می شود). مواد اولیه ی آن برای تار: نخ پنبه ای، پشم یا ابریشم پر تاب، و برای پود: پشم، کرک یا ابریشم کم تاب است، و دارای نقوش اسلیمی، ختایی، هندسی و یا ذهنی است. (کلمه ی فرش واژه ای عربی است و اسم مفعول آن مفروش است. فرش، در عربی به معنای زمین است و مترادف کلمه عرش یعنی آسمان است، و به هر گستردنی یا زیرانداز می تواند اطلاق می شود، مثلا سنگ فرش، موزاییک فرش، گلیم، جاجیم و ..

طرح های قالی به ۱۹ گروه اصلی تقسیم شده است که عبارت است از:

– نقشه ی آثار و ابنیه ی تاریخی

– نقشه ی قابی (نوع دیگر )

–  نقشه ی شاه عباسی

– نقشه ی گل فرنگ

– نقشه اسلیمی

– نقشه ی گلدانی

– نقشه ی افشان

– نقشه ی ماهی درهم

–  نقشه ی اقتباسی

– گروه محرابی نقشه ی بندی

– نقشه ی محرمات

– گروه بته ای

– نقشه ی هندسی

–  نقشه ی درختی

– نقشه ی ایلیاتی

–  نقشه ی ترکمن

– نقشه ی تلفیقی

– نقشه ی قابی

اما آن چه مسلم است تعداد نقوش اصلی و فرعی قالی های ایران بیشتر از این ها است. روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم و شوینده های غیر اسیدی قابل شستن است. شاخص ترین منطقه ی بافت قالی، آذربایجان شرقی و به ویژه تبریز است ولی قالی در همه ی مناطق عشایری، در تمامی روستاها و بسیاری از شهرهای ایران بافته می شود.

قالی گل برجسته

یکی از صنایع دستی کاربردی ایران “قالی گل برجسته” نام دارد. این هنر را می توان زیر مجموعه ی هنر – صنعت قالی بافی به شمار آورد. روش اصلی کار، به همان روش قالی بافی است با این تفاوت که برای بافت قالی گل برجسته، از رج شمار بسیار ظریف استفاده می کنیم تا فرش از تراکم بیشتری برخوردار باشد، آنگاه در پایان کار بافت، پرداخت (قیچی زدن) فرش را به وسیله ی قیچی های مخصوص انجام می دهند. به این ترتیب که بعضی از قسمت های بافت را کوتاه تر و قسمت های مربوط به نقوش اصلی را به صورت برجسته با ساق گره های بلندتر قیچی می زنند تا بر آمده و برجسته دیده شود و نقوش دارای بُعد شود. این تکنیک، بیشتر برای قالی های تزیینی و تابلویی به کار برده می شود و امروزه در اکثر شهرهای ایران، خصوصا شهرهای اصفهان، تهران و تبریز به تولید این نوع قالی اشتغال دارند. روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم و شوینده های غیر اسیدی قابل شستن است.

قالی بافی
قالی بافی

گليم

یکی از صنایع دستی کاربردی و زیبای ایران “گلیم بافی” نام دارد. قدیمی ترین نمونه ی به دست آمده مربوط به دوره ی اشکانیان است. اگر چه در کشورمان بیش از ۳۰ نوع گلیم شناسایی شده است، اما گلیم های ایرانی را می توان به سه دسته سه گروه تقسیم کرد:

دسته ی اول: گلیم های ساده یا دو رو یا تخت، که برای بافت آنها از روش “پود گذاری” استفاده میشود. این گلیم ها ضخامت کمتری در مقایسه با انواع دیگر دارد. طرح و نقش های دو روی گلیم یکسان است و در نهایت از دو سمت (پشت و روی) آن می توان استفاده کرد. گلیم های قشقایی، گلیم های سینه و بیجار در کردستان، و گلیم های ساده اردبیل، گلیم های سمنان و زنجان در این گروه قرار می گیرد. این نوع گلیم ها فقط دارای تار و پود است.

دسته ی دوم: شامل گلیم های یک روی سوماک است، که برای بافت آنها با روش “پود پیچی” یا “پود پیچشی” استفاده می شود. این گلیم ها از ضخامت بیشتری در مقایسه با گلیم های ساده و معمولی برخوردار است و دارای تار، پود پیچشی و پود نازک است. در این بافت چون اضافه پود پیچشی به پشت گلیم می رود و مخفی می ماند گلیمی ضخیم تر از گلیم معمولی و یک رو پدید می آید، و در پشت آن فقط نخ های رنگین به صورت پراکنده و نامنظم به چشم می خورد. سوماک ضخیم تر از گلیم است.

دسته ی سوم: گلیم های خاص، که گلیم های یک رو ولی غیر سوماک است. زیرا در بافت آنها از روش و تکنیک های مختلف بافت گلیم ساده (پود گذاری)، بافت گلیم سوماک (پود پیچی) و حتی در مواردی و در خصوص برخی از انواع آنها از شیوه ی بافت قالی (گره کامل) استفاده می شود. مانند: گلیم گل برجسته ی ایلام، گچمه ی کهگیلویه و بویر احمد، شورکی خراسان (در ۵۰ کیلومتری مشهد)، گلیم رضاآباد شاهرود و گلیم سفره گردی خراسان و گلیم گل جاجیمی فارس

به طور کلی روش نگهداری گلیم حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده بوده و با آب ولرم، صابون و شوینده های غیر اسیدی قابل شستشو است.

گلیم

گلیم بافی «دورو»

یکی از صنایع دستی کاربردی ایران “گلیم دو رو” نام دارد. گلیم بافی یکی از دست بافته های سنتی ایران است که به علت ارزانی قیمت (نسبت به قالی) و به دلیل زیبایی و سادگی نقوش از اهمیت خاصی برخوردار است. قدیمی ترین نمونه ی به دست آمده مربوط به دوره اشکانیان است. تارهای گلیم از نخ پنبه ای پرتاب، و پود آن از پشم های الوان و گاه ابریشم است. روش بافت گلیم بدین صورت است که در مرحله ی اول دار را با نخ پنبه ای پرتاب، تار کشی کرده و سپس شروع به بافت به روش پود گذاری می کنند.

گلیم

بافت گلیم در اکثر نقاط ایران رواج دارد و از روی نقش و رنگ آمیزی آن می توان محل تولید را حدس زد، به طور مثال گلیم های بیجار نقش گل سرخ دارد و گلیم های هرسین دارای نگاره های خاص خود و… ولی در مجموع گلیم های تولید شده در استان های کردستان، فارس، کرمانشاه، و اردبیل از شهرت، کیفیت و اصالت بیشتری به لحاظ نقش و رنگ برخوردار است. انواع رنگ های زیبا، زنده و شاد در بافت گلیم به کار می رود و از پشم های الوان و گاه از ابریشم در ضخامت های مختلف برای بافت گلیم استفاده می شود. نقوش گلیم به طور معمول، هندسی است و در هر استان بنا به نقوش مرسوم، طرح های خاصی را می بافند. بافت گلیم و مصرف آن چنان با زندگی عشایر عجین شده که از گلیم به غیر از زیرانداز، مصارفی چون انواع کیسه ها و خورجین ها، رختخواب پیچ، جل اسب و گاه تزیین دیوارهای عشایر و وسایلی چون زیرانداز (گلیمچه، مسند، کناره و پلاس )، سجاده، سفره، رو کرسی، خورجین، چنته، جوال، نمکدان، جل اسب، مفرش، تنو و … تهیه می کنند و هر دو روی آن قابل استفاده است. روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم، صابون یا شوینده های غیر اسیدی قابل شستشو است.

گلیم سوزنی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “گلیم سوزنی” نام دارد. شاید بتوان گلیم سوزنی را حد میان گلیم و سوماک (ورنی) دانست که در بعضی مناطق به آن رندی بافی و یا گلیم برودری دوزی نیز می گویند. برای بافت این نوع گلیم، از سه گروه نخ استفاده می شود: نخ های تار یا چله، نخ های پود یا زمینه ی گلیم (که در گلیم سوزنی از تنوع رنگی کمی برخوردار است) و نخ های پود دوم (که الوان بوده و برای بافت نقوش استفاده می شود). به این صورت که بعد از بافت چند رج گلیم ساده، نخ پود دوم را طبق طرح و نقشه مورد نظر بافنده به دور چله ها می پیچانند. تفاوت این نوع بافت با سوماک (ورنی)، این است که در ورنی، نخ های پود اول، اصلا دیده نمی شود و پود دوم، در هر رج به طور کامل به دور همه ی چله ها می پیچد. اما در بافت سوزنی، این نخ آزادانه از روی چند رج عبور داده شده و بعد درگیر تارها می شود. این نوع گلیم، یک رو است و بیشتر در مناطق خراسان شمالی بافته می شود. اغلب سفره گردی ها نیز با این روش بافته می شود. روش نگهداری آن حفاظت از بید، رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده بوده و با آب ولرم، صابون و شوینده های غیر اسیدی قابل شستشو است.

گلیم
گلیم

گلیم گُل برجسته

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “گلیم گُل برجسته” نام دارد و آن عبارت است از نوعی گلیم که در حین بافت، نقوش از روش پود گذاری برای زمینه، و از گره ترکی یا فارسی رایج در قالی بافی، برای ایجاد نقوش و برجستگی ها استفاده کنند و بدین ترتیب پس از بافت، نقوش برجسته به نظر می آید. نقوش، رنگ بندی و مواد اولیه ی آن همانند گلیم بوده (تارها با نخ پنبه ای پرتاب و پودها از الیاف پشمی و یا ابریشمی الوان) و با دار عمودی یا افقی گلیم بافته می شود.

گلیم
گلیم

شما در حال مشاهده قالی بافی سنتی و چند نمونه از انواع آن در پلتفرم خورشیدک هستید

ads
  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. منصور نقدی گفته؛
    20:18 1401/03/04

    لطفا آدرستون رو برای بنده ارسال کنین

  2. قربانعلی گلپایگانی گفته؛
    07:06 1401/03/05

    چرا اینقد زیاد؟ 😍😍😍

  3. علی اکبر کشانی گفته؛
    15:18 1401/03/23

    چه سایت قشنگی دارین 😍😍😍

  4. موسی افتخاری گفته؛
    15:06 1401/04/22

    باز هم مثل همیشه ترکوندید

  5. شهرام گنجی گفته؛
    19:54 1401/06/11

    حرفتون خیلی عالیه

  6. محمدتقی فروتن گفته؛
    16:42 1401/06/19

    میتونیم توی سایت شما مطلب بنویسیم؟ 😍😍😍

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه برای به اشتراک گذاری
دسته بندی محتوای سایت
0