ads
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

قلاب بافی و انواع آن

قلاب بافی

قلاب بافی

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “قلاب بافی” نام دارد. انواع محصولات بافته شده به وسیله ی قلاب و با استفاده از الیاف طبیعی (امروزه بیشتر الیاف مصنوعی و کاموا) را قلاب بافی می گویند.

 قلاب بافی، شیوه های متنوعی در بافت و نقش دارد و محدودیتی بابت استفاده از رنگ هم ندارد. محصولات بسیاری از قبیل لباس، کلاه، دستکش، ليف، انواع رومیزی های تزیینی، روتختی، عروسک های بافتنی و … که جنبه ی کاربردی و تزیینی دارد با این روش تولید، بافته می شود.

تقریبا تمامی نواحی ایران با این هنر آشنایی دارند و نوعی سرگرمی زنان و دختران هم محسوب می شود. روش نگهداری آن حفاظت از رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم و شوینده های معمولی قابل شستن است.

قلاب دوزی (رشتی دوزی)

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “قلاب دوزی یا رشتی دوزی” نام دارد. قلاب دوزی یکی از دوخت های زیبای ایرانی است که سابقه و قدمت آن به دوره ی باستان می رسد (در حفریات باستان شناسی در منطقه ی لولان، در منتهی الیه شرق ایران، قطعاتی از ملیله دوزی و قلاب دوزی پیدا شده است). زیباترین آثار قلاب دوزی مربوط به استان گیلان (شهر رشت) است.

قلاب دوزی

البته در مهاباد نیز نوعی قلاب دوزی رایج است که شباهت زیادی در شیوه ی تولید، ابزار و نقوش به قلاب دوزی رشت دارد، اما فاقد تنوع رنگ است. موارد مصرف قلاب دوزی به طور عمده برای رومیزی، رویه ی کرسی، جا قرآنی و … است. قلاب دوزی به سه دسته تقسیم می شود: قلاب دوزی ساده، برجسته و معرق که نوع سوم آن زیباتر و پرکارتر از بقیه بوده و هنرمند قطعات ماهوت رنگی را بر زمینه ی کار (مثلا گلبرگ ها، برگ ها) نشانده و به کمک قلاب، دور آن را به پارچه ی اصلی قلاب دوزی و متصل می کند. ابزار کار قلاب دوزی بسیار ساده است و مهم ترین آن، وسیله ای فلزی و تا حدودی شبیه به قلاب های معمولی است با این تفاوت که قسمت نوک آن بر خلاف سایر قلاب ها، تیز و فاقد انحنای قلاب های معمولی بوده ولی دارای یک بریدگی مورب در فاصله ی پنج میلیمتری نوک قلاب است. ابزار دیگر قلاب دوزی، جریده نام دارد که حالتی گیره مانند دارد که یک قسمت از پارچه را در لای دهانه آن قرار داده و به کمک زانوانشان آن را به هم میفشارند تا پارچه خارج شود، آنگاه سر نخ را گره زده و قلاب را از روی پارچه به داخل فرو برده، گره را در شیار قلاب استوار کرده و قلاب را از پارچه بیرون می کشند. در این حالت، از نخ یک نیم دایره درست می شود و این کار ادامه پیدا کرده و به گونه ای زنجیر وار خطوط دوخته می شود. پارچه ی مورد مصرف قلاب دوزی، ماهوت مرغوب به رنگ های: سیاه، آبی سیر، زرشکی، قرمز تند، قهوه ای بوده و نخ های مورد مصرف، نخ های ابریشم طبیعی و تابیده در رنگ های متنوع است. روش نگهداری آن حفاظت از رطوبت مداوم، حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده های شیمیایی و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم و صابون قابل شستن است.

قلاب دوزی

قلاب دوزی اصفهان

یکی از صنایع دستی تزیینی – کاربردی ایران “قلاب دوزی اصفهان ” نام دارد قلاب دوزی یکی از دوخت های غنی و زیبای ایرانی است که قدمتی بس طولانی داشته و سابقه ی آن را ۵۵۰ تا ۳۳۰ سال قبل از میلاد دانسته اند. در اصفهان شکلی از قلاب دوزی رایج است که در مقایسه با سایر انواع قلاب دوزی (رشت و مهاباد) دارای خصوصیاتی منحصر به فرد است. پارچه ی مصرفی در این نوع رودوزی را پارچه پنبه ای ریز بافت به رنگ سفید شکری تشکیل می دهد و نخ مصرفی آن بیشتر به رنگ های سبز، بژ، صورتی، خاکستری، گلبهی، زرد، قهوه ای، زرشکی، سیاه، آبی و … است و گاهی برای تکمیل آن از نخ گلابتون و نخ نقده تیر استفاده می شود.

قلاب دوزی

از نقوش متداول در قلاب دوزی می توان به بازوبندی، بند رومی، بته ترمه ای ، مجالس شاهنامه ای، تک چهره، صورت خورشیدی، محرماتی راست و کج اشاره کرد. انواع دوخت ها عبارت است از: زنجیره دوزی ساده، زنجیره جادویی، زنجیره دوزی با بست، زنجیره ی ضخیم، زنجیره ی رومی، زنجيره دوزی دوبل. برای این دوخت ابتدا طرح به وسیله ی کپی یا پودر گچ یا ذغال و یا این که توسط قالب های قلمکاری با شابلون روی پارچه منعکس می شود و سپس با قلاب و نخ عمامه ای شروع به دوختن طرح ها می کنند. رنگ بندی طرح و نحوه ی دوختن نقوش در قلاب دوزی اصفهان بسته به سلیقه و ابتکار قلاب دوز دارد.

ابزار کار قلاب دوزان بسیار ساده و نسبتا ارزان قیمت است:

– قلاب : وسیله ای فلزی و تا حدودی شبیه به قلاب های معمولی است با این تفاوت که نوک آن برخلاف سایر قلاب ها تیز است و فاقد انحنای قلاب های عادی است و در عوض دارای یک بریدگی مورب در فاصله پنج میلیمتری نوک قلاب است. این وسیله که متشکل از میله ای تقریبا ۷ سانتیمتری است در انتها به سطحی قاشق مانند با ضخامت تقریبی ۵ میلیمتر ختم می شود و دارای دسته ای خراطی شده است.

 – جريده : یکی دیگر از وسایل کار قلاب دوزی است که مشتمل بر دو قطعه چوب به طول ۱۰۰ سانتیمتر و عرض ۱۰ سانتیمتر و ضخامت ۵ میلیمتر است که از یک سو به وسیله میخ به یکدیگر متصل و در سوی دیگر به وسیله ی مانعی که در فاصله ی ۴۰ سانتیمتری انتهای وسیله گذاشته شده از یکدیگر جدا است و حالتی تقریبا گیره مانند دارد و به راحتی می توان آن را از طریق سفارش دادن به نجار یا با کمک دو قطعه تخته صاف تهیه کرد. جریده در قلاب دوزی مانند کارگاه گلدوزی عمل می کند به این ترتیب که قسمتی از پارچه را وسط دو قطعه چوب قرار داده و به وسیله ی زانوان به جريده فشار می آورند بدین وسیله دهنه ی آن بسته می شود و پارچه را محکم در خود نگه می دارد و دوخت ادامه پیدا می کند و در صورت لزوم با آزاد کردن پاها، دهنه ی جریده باز می شود و پارچه قابل حرکت و چرخان است . استفاده از جریده باعث سهولت کار و ضمنا صاف دوخته شدن نقشه می شود و در پایان زیبایی خاصی به کار هنرمند می دهد.

 – پارچه : پارچه ی مورد نیاز برای قلاب دوزی ماهوت است که این پارچه سابقا از خارج وارد می شد ولی در حال حاضر از ماهوت های محصول ایران استفاده می شود. و معمولا به رنگ های سیاه ،سرمه ای، زرشکی، قرمز سیر، قهوه ای و غیره است.

– نخ های ابریشمی الوان

قلاب دوزی

عروسک بافی

یکی از صنایع دستی تزیینی ایران “عروسک بافی” نام دارد. قطع به یقین، عروسک سازی از هزاران سال پیش از هنرهای سمبلیک، قومی، آیینی و مذهبی بشر بوده است و این طرز تفکر از هزاران سال پیش رواج داشته است (نمونه ی آن عروسک بافتنی مربوط به سه هزار سال قبل از میلاد در مقبره ی دختری است که به دست آمده است «کتاب طرز ساختن انواع عروسکها و مجسمه های مومی، خانم منتخب صبا – صفحه ی ۵ »).

عروسک سازی در ایران نیز قدمتی دیرینه دارد، بافت عروسک های سنتی در منطقه ی ماسوله گیلان، نمود بارزتری نسبت به مناطق دیگر دارد. این عروسک های متنوع و رنگارنگ با ذوق و سلیقه ی زنان و دختران ماسوله به وسیله ی میل و قلاب بافتنی تهیه می شود و درون آن را با پنبه یا پشم، پُر می کنند و سپس الحاقات، مانند کلاه و دامن عروسک را به آن می افزایند. امروزه این عروسک ها، به عنوان عروسک ماسوله، سوغات ماسوله به شمار می آید و جنبه ی زینتی دارد. روش نگهداری آن حفاظت از حرارت و آتش، اشعه ی مستقیم و مداوم خورشید، سفید کننده ها و اشیای نوک تیز و برنده است و با آب ولرم و صابون قابل شستن است.

 

قلاب بافی
قلاب بافی
الهه ستاری فلاح

کارشناس ارشد مهندسی معماری اسلامی و کارشناس معماری داخلی علاقمند به صنایع دستی و خلاقیت های هنری می توان طرح و نقش زد می توان ساخت شکل داد می توان جلا داد می توان عاشق لحظه لحظه جریان خلق بود

راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) عضویت در کانال

مطالب زیر را حتما بخوانید:

قوانین ارسال دیدگاه در سایت

  • چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  • چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

  1. میلاد طالبی گفته؛
    17:54 1401/02/26

    چطور میشه مثل شما قوی بود ؟

  2. شهرام بیات گفته؛
    01:54 1401/03/07

    بهترین چیزی که میشد پیدا کرد رو نوشتید

  3. رسول توسلی گفته؛
    18:30 1401/03/24

    با اجازتون بازنشر شد 😍😍😍

  4. حبیب باهنر گفته؛
    13:42 1401/03/26

    منابع این مطلب کجاست؟ 😍😍😍

  5. مهدی مهدوی گفته؛
    09:30 1401/05/14

    چطور میشه باهاتون همکاری کردی

  6. علی عبادی گفته؛
    21:42 1401/05/17

    خیلی وقته دنبال همچین مطلبی هستم

  7. هادی فراهانی گفته؛
    04:54 1401/05/30

    کاش پیج اینستاگرامتونم بهم میدادید

  8. هادی ملکی گفته؛
    00:18 1401/06/20

    چه مطلب خوبی 😍😍😍

  9. غلامعلی عبادی گفته؛
    03:18 1401/06/23

    مقالاتتون عالین واقعا!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه:
0